Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Sóng đôi và đòn bẩy trong miêu tả chân dung Vân Kiều | Văn mẫu

Sóng đôi và đòn bẩy trong miêu tả chân dung Vân Kiều | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Em hãy làm sáng tỏ nghệ thuật sóng đôi và đòn bẩy trong miêu tả chân dung Vân, Kiều

(Bài làm của học sinh Thu Hà)

Đề bài: Sóng đôi và đòn bẩy trong miêu tả chân dung Vân và Kiều

BÀI LÀM

      Truyện Kiều là cuốn tiểu thuyết thời trung đại đã đạt đến trình độ mẫu mực. Tác phẩm thuộc thể loại truyện thơ, một loại truyện thơ kiệt xuất, để lại ch hậu thế nhiều bài học vềcách lựa chọn chủ đề, cách kết cấu, phân đoạn, chuyển mạch, xây dựng nhân vật… Đoạn trích Chị em Thúy Kiều đã thể hiện được tài năng xuất chúng của nhà văn Nguyễn Du trong việc miêu tả chân dung Vân, Kều bằng biện pháp sóng đôi và đòn bẩy đặc sắc.

Loading...

    Có thể nói, miêu tả chân dung nhân vật là một trong những thành công lớn nhất của Nguyễn Du trong Truyện Kiều. Đoạn trích nằm ở phần đầu của tác phẩm, giới thiệu gia cảnh và khắc họa chân dung nhân vật chị em Thúy Kiều. Toàn đoạn trích từ câu 11 đến câu 38, gồm 28 câu, mạch lạc, rõ ràng với kết cấu 4 câu đầu tả chung hai chị em, 4 câu tiếp là chân dung Thúy Vân – cô em còn 16 câu còn lại là chân duy cô chị – Thúy Kiều.

Sóng đôi và đòn bẩy trong miêu tả chân dung vân và kiều

     Thế là, mới nhìn qua bố cục, đã thấy dụng ý nghệ thuật của Nguyễn Du. Mặc dù ông có vẻ công bằng: Mỗi người mỗi vẻ mười phân vẹn mười ! Chị xinh mà em cũng xinh ! Nhưng trong thực tế, ông tả Vân trước, với 2 cặp lục bát, để rồi lấy đó làm đối sánh, điểm tựa, bệ phóng, đòn bẩy, để viết một mạch 8 cặp (gấp 4 lần) về cô chị Thúy Kiều.

      Mở đầu văn bản, Nguyễn Du viết:

Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

Mai cốt cách tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

      Bốn câu thơ là lời giới thiệu chung về gia thế và vẻ đẹp của hai chị em. Ở đây nhà văn đã khai thác triệt để nghệ thuật sóng đôi với những câu văn cân đối nhịp nhàng: Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân, Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười. Qua đây người đọc như đang hình dung ra bức tranh Vân – Kiều, 2 chị em xinh đẹp, nết na, quý phái, dịu dàng.

      Sau khi giới thiệu chung về hai chị em, nhà văn đi vào từng bức chân dung cụ thể. Ông miêu tả Vân trước:

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa cười ngọc thốt đoan trang,

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

      Cái thần ở  bức tranh cô em là ở vẻ đẹp trang trọng, phúc hậu, đầy đặn, nở nang. Các bộ phận trên mặt cô, hình như cái gì cũng tròn ! Khuôn mặt tròn vành vạnh tựa vầng trăng. Mái tóc mây mềm mại, đen nhánh, làn da trắng nõn như tuyết. Miệng cười như hoa. Tiếng nói trong trẻo, ngân vang như ngọc. Các động từ thuanhường được sử dụng  có cân nhắc, tính toán chính xác, chi li. Tất cả đều nhằm thể hiện sắc đẹp nghiêm trang, trịnh trọng, nề nếp khác vời hơn người ở Thúy Vân. Trong cách tả, nhà thơ cũng đã hé lộ phần nào tính cách và tương lại, hậu vận của nàng. Nghiêm nghị quá thành khô khan ! Tròn trặn quá hóa nhạt nhẽo, ơ hờ ! Mây, tuyết – những hình ảnh của thiên nhiên, trời đất đã sẵn lòng chị thua, nhường, thì ắt hẳn mai sau, cuộc đời của Vân chắc sẽ suôn sẻ, dễ dàng, thuận lợi.

      Sau khi hoàn thành xong bức tranh cô Vân, Nguyễn Du chuyển sang vẽ bức tranh cô chị. Chân dung Thúy Kiều được tả sau, rất lung linh, có thần và mới là trung tâm của đoạn thơ:

Kiều càng sác sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn.

Làn thu thủy nét xuân sơn

Hoa ghen đua thắm liễu hờn kém xanh.

       Nếu Vân có vẻ đẹp đoan trang, đĩnh đạc, đầy đặn thì Kiều lại sắc sảo, mặn mà. Tố Như so sánh và đi đến khẳng dứt khoát, toàn diện: lại là phần hơn. Tức là xét về nhan sắc cô chị Thúy Kiều hơn cô em Thúy Vân. Như vậy, đến đây người đọc đã thấy được nghệ thuật đòn bẩy của nhà văn. Miêu tả Vân trước cốt để làm nền, làm nổi bật chân dung của cô chị Thúy Kiều mà thôi.

     Nhà thơ đã miêu tả Vân với đôi mày dày, xanh, nở như con ngài mà không miêu tả đôi mắt, ánh mắt của nàng. Trong khi đó, đến cô chị, Nguyễn Du tập trung nét bút tài hoa của mình vào đôi mắt, dùng làn thu thủy, nét xuân sơn để tả đôi mắt của Thúy Kiều. Đó là một đôi mắt trong veo, linh động, đôi mày thanh tú. Thật đẹp biết bao. Và nếu như vẻ đẹp của Vân đều được nhường, được thua, thì đến Kiều là ghen, là hờn. Tại sao lại như vậy, tại sao Thúy Kiều lại không được đối xử như Thúy Vân. Đó là vì, Thúy Vân cũng đã rất đẹp, nhưng dù sao vẻ đẹp của nàng cũng ở trong khuôn khổ, quy luật của tự nhiên, chỉ khác vời chút ít mà thôi. Còn đến Kiều thì sao? Sắc đẹp của Kiều mới thực sự là dữ dội, nồng nã, vượt ra ngoài khuôn khổ, quy luật, khiến cho tạo hóa phải ganh ghét, phải trả thù, phải tức tối, đánh ghen. Đến đây, nghệ thuật đòn bẩy được nhà văn sử dụng một cách triệt để.

       Về sắc là thế, còn về tài, Thúy Kiều lại cũng là người vô địch trong thiên hạ:

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Sắc đành đòi một tài đành họa hai

Thông minh vốn sẵn tính trời

Pha nghề thi hoạ đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm,

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.

Sóng đôi và đòn bẩy trong miêu tả chân dung vân và kiều

      Sắc so với tài, tài sắc so với thiên hạ: Thúy Kiều đều vô địch. May ra về tài có thêm một người nữa, còn về nhan sắc thì quyết chẳng có ai là đối thủ của nàng. Và không chỉ nhan sắc, tài năng của Kiều cũng hàm chứa một sự thách thức. Vì trong cuộc đời, những người có tài hơn người khác phần nhiều bị ghen ghét, đố kị. Điều này cũng được Nguyễn Du nói nhiều trong tác phẩm của mình:

 – Trăm năm trong cõi người ta

Chữ tài, chữ mệnh khéo là ghét nhau.

 – Chữ tài liền với chữ tai một vần.

– Tài tình chi lắm cho trời đất ghen…

      Thế mà, Thuý Kiều vừa có tài lại vừa có sắc. Không những xinh đẹp hơn một người đã xinh đẹp khác vời là Vân, mà còn tài thì cũng là thuộc dạng nhất nhì trong thiên hạ. Hơn nữa, cả hai yếu tố đều nổi bật đến mức cây cỏ còn phải ghen tức, oán giận… Xét trên nhiều yếu tố, có thể nói qua cách miêu tả, Nguyễn Du đã ngầm báo trước những điều không may sẽ xảy đến với người con gái này.

       Như vậy, có thể coi đoạn thơ Chị em Thúy Kiều như hai bức chân dung thiếu nữ được ngòi bút rất mực tài hoa Nguyễn Du vẽ, với bút pháp ước lệ, lí tưởng hóa, bằng cả tấm lòng đồng cảm, mến yêu và trân trọng. Và đặc biệt, bằng nghệ thuật sóng đôi và đòn bẩy đặc sắc, nhà văn đã miêu tả được một cách sinh động chân dung chị em Vân – Kiều, đồng thời báo trước cho người đọc về tương lai của hai nhân vật này.

>>> XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

nghị luận về lòng tự trọng

Suy nghĩ về lòng tự trọng | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Suy nghĩ về lòng tự trọng (Bài làm của học …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *