Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 9 / Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự | Văn mẫu

Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự | Văn mẫu

(Soạn văn lớp 9) – Em hãy soạn bài (Bài làm của học sinh)

Đề bàiSoạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự

BÀI LÀM

I. Tìm hiểu yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự

1. Đọc đoạn trích

Loading...

2. Trả lời câu hỏi

a.   Ngữ liệu 1: Đoạn văn SGK/137 (trích "Lão Hạc")

– Nội dung của đoạn văn: Những suy nghĩ nội tâm của nhân vật ông giáo trong "Lão Hạc". Như một cuộc đối thoại ngầm, ông giáo đối thoại với chính mình, thuyết phục chính mình, rằng vợ mình không ác để "chỉ buồn chứ không nỡ giận".

– Luận điểm: nếu ta không cố mà tìm hiểu những người xung quanh thì ta luôn có cớ để tàn nhẫn và độc ác với họ (nêu vấn đề)

– Phát triển vấn đề: Vợ tôi không phải là người ác, nhưng sở dĩ thị trở nên ích kỉ, tàn nhẫn là vì thị đã quá đau khổ:

+ Khi người ta đau chân thì chỉ nghĩ đến cái chân đau (từ một quy luật tự nhiên)

+ khi người ta khổ đau thì người ta không còn nghĩ đến ai được nữa

+ vì cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất

– Kết thúc vấn đề: Tôi biết vậy nên chỉ buồn chứ không nỡ giận

– Câu văn: Sử dụng các câu hô ứng thể hiện các phán đoán dưới dạng Nếuthì; vì thế…cho nên; sở dĩ…là vì; khi Athì B; Các câu văn khẳng định, ngắn gọn, khúc triết như diễn đạt những chân lí.

Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự

b. Ngữ liệu 2: Đoạn trích SGK/138

Thoắt trông nàng đã chào thưa

…làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen

– Cuộc đối thoại giữa Hoạn Thư và Thuý Kiều được diễn ra dưới hình thức nghị luận (rất phù hợp với một phiên toà). Trong phiên bản này, Kiều là người buộc tội Hoạn Thư, nàng đã có cách lập luận: 

+ Sau lời chào mỉa mai là lời đay nghiến

Xưa nay đàn bà có mấy người ghê gớm, cay nghiệt như mụ

Xưa nay, càng cay nghiệt lắm thì càng chuốc lấy oan trái

– Kiểu câu: câu khẳng định: càng…càng

– Cách lập luận của Hoạn Thư: Đưa ra 4 luận điểm:

  • Tôi là đàn bà ghen tuông là chuyện thường tình
  • Tôi cũng đã đối xử rất tốt với cô khi ở gác viết kịch: khi cô trốn khỏi nhà, tôi cũng chẳng đuổi theo
  • Tôi với cô đều trong cảnh chồng chung – chắc gì ai nhường cho ai
  • Tôi cũng đã gây đau khổ cho cô nên bây giờ chỉ biết trông nhờ vào lòng khoan dung rộng lớn của cô (nhận tội, đề cao tang bốc Kiều)

– Lập luận của Hoạn Thư có tác dụng:

    + Kiều phải công nhận tài của Hoạn Thư "khôn ngoan"

    + Kiều bị đặt vào một tình huống khó xử

=> Ở hai ngữ liệu trên Nguyễn Du và Nam Cao đã sử dụng yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự. Nghị luận thực chất là các cuộc đối thoại với các nhận xét phán đoán, các lí lẽ nhằm thuyết phục người nghe, người đọc (có khi thuyết phục chính mình) về một vấn đề, một quan điểm, một tư tưởng nào đó. Trong đoạn văn nghÞ luËn, thường dùng nhiều câu khẳng định, phủ định, các cặp quan hệ từ: nếu…thì; không những…mà còn; càng …càng… Thường dùng nhiều từ ngữ: Tại sao:thật vậy, tuy thế, trước hết, tóm lại, tuy nhiên… 

=> Trong văn bản tự sự để người đọc người nghe phải suy nghĩ về một vấn đề nào đó, người viết và nhân vật có khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến, nhận xét cùng những lí lẽ, dẫn chứng. Nội dung đó thường được diễn đạt bằng hình thức lập luận, làm cho câu chuyện thêm phần triết lí.

Luyện tập

* Bài tập 1: SGK/139

– Lời văn trong đoạn trích là lời của ông giáo

– Thuyết phục chính mình

– Thuyết phục điều: vợ mình không ác để mà "chỉ buồn chứ không nỡ giận"

* Bài tập 2

– Lập luận của Hoạn Thư.

+ Nói về vấn đề xã hội:

“Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai.”

+ Nói về chuyện đàn bà:

“Ghen tuông thì cũng người ta thường tình.” 

+ Nhắc nhở đạo lí làm người:

“Nghĩ cho khi gác viết kinh.”

+ Nhờ lượng khoan dung khi trót gây ra tội.

-> Đưa ra lời khẳng định với lập luận sắc bén đúng như lời Kiều:

“Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.”

>>> XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân

Phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân | Văn mâu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *