Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 9 / Soạn bài Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Soạn bài Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

(Soạn văn lớp 9) – Em hãy soạn bài Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống (Bài làm của học sinh Nguyễn Thanh Vy)

Đề bàiSoạn bài Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

BÀI LÀM:

I. Tìm hiểu đề bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

1. Tìm hiểu các đề bài

Loading...

– Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần

Đề: Nêu sự việc, hiện tượng đời sống

 

1. – Nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó, học giỏi

2. – Lập quỹ giúp đỡ các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam

3. – Trò chơi điện tử hấp dẫn nhưng cũng có tác hại

– Câu chuyện Nguyễn Hiền nhà nghèo, vượt khó học tập, đỗ Trạng Nguyên

 

 

Yêu cầu là bài

– Trình bày một số tấm gương và nêu suy nghĩ

– Nêu suy nghĩ về các sự kiện đó

 

– Nêu ý kiến của em về hiện tượng đó

 

– Nêu nhận xét, suy nghĩ về nhân vật trong truyện.

– Điểm chung: đều có hai phần: nêu hiện tượng đời sống và yêu cầu làm bài. Sự việc, hiện tượng đời sống là vấn đề để người làm bài nêu suy nghĩ, ý kiến của mình.

– Điểm khác: 3 đề 1, 2, 3 thì sự vật hiện tượng đó. Còn đề 4, sự việc, hiện tượng được kể bằng một câu chuyện (Trạng Hiền), người làm bài căn cứ vào đó để nhận xét, suy nghĩ theo yêu cầu đã ghi.

2. So sánh cụ thể đề 1 với đề 4:

a. Đề 1:

* Tư liệu chủ yếu dùng để viết là vốn sống:

– Vốn sống trực tiếp : là những hiểu biết có được do tuổi đời, kinh nghiệm sống mang lại. Trong mảng vốn sống này thì “hoàn cảnh sống” thời có vai trò quyết định vì:

+ Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn thì dễ đồng cảm với những bạn có hoàn cảnh tương tự. Tục ngữ VN có câu: “có ăn nhạt mới thương mèo”.

+ Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có giáo dục thì thường có lòng nhân ái, tính hướng thiện; do đó dễ xúc động và cảm phục trước những tấm gương bạn bè vượt khó, học giỏi. Ca cao VN có câu: “cây xanh lá cũng xanh – cha mẹ hiền lành để đức cho con”

– Vốn sống gián tiếp: là những hiêu biết có được do học tập, đọc sách báo, nghe đài, xem ti vi và giao tiếp hằng ngày…

b. Đề 4:

– Nguyễn Hiền sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nhà rất nghèo. Đó là một hoàn cảnh quá khắc nghiệt đối với sự phát triển bình thường của một cậu bé, cụ thể là Nguyễn Hiền đã phải “xin làm chú tiểu trong chùa” để kiếm sống bằng cách quét lá và dọn dẹp vệ sinh.

– Nguyễn Hiền có đặc điểm nổi bật là “ham học”, tư chất đặc biệt là “thông minh, mau hiểu”.

– Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới thành công của Nguyễn Hiền là tinh thần kiên trì vượt khó để học, cụ thể như “không có giấy, Nguyễn Hiền lấy lá để viết chữ, rồi lấy que xâu thành từng xâu ghim xuống đất. Mỗi ghim là một bài”

* Giống nhau:

– Cả hai đề đều có sự việc, hiện tượng tốt cần ca ngợi, biểu dương: đó là những tấm gương vượt khó, học giỏi

– Cả hai đề đều yêu cầu phải “nêu suy nghĩ của mình” hoặc nêu những nhận xét, suy nghĩ của em về các sự việc, hiện tượng tốt cần được biểu dương.

* Khác nhau:

– Đề 1, yêu cầu phải phát hiện sự việc, hiện tượng tốt; tập hợp tư liệu (vốn sống trực tiếp và vốn sống gián tiếp) để bàn luận và nêu suy nghĩ về các sự việc, hiện tượng tốt đó.

– Đề 4 cung cấp sẵn sự việc, hiện tượng dưới dạng một truyện kể để người viết phân tích, bàn luận và nêu những nhận xét, suy nghĩ của mình.

3. Các đề bài học sinh có thể nghĩ ra

Đề 1: Hiện nay trên đường phố, có nhiều thanh niên điều khiển xe máy thường lạng lách, phóng nhanh vượt ẩu và gây ra nhiều tai nạn đáng tiếc. Bạn có nhận xét và suy nghĩ gì về hiện tượng trên.

Đề 2: Các phương tiện thông tin đại chúng luôn cảnh báo về hiện tượng tàn phá rừng nguyên sinh, rừng phòng hộ đang diễn ra một cách ồ ạt ở một số tỉnh. Bạn có nhận xét và suy nghĩ gì về hiện tượng trên

Đề 3: Nghiện hút ma tuý không chỉ làm khánh kiệt gia sản, thoái hóa nòi giống mà còn là nguyên nhân gây ra nhiều hiện tượng đau lòng như con bất hiếu với cha mẹ, học trò bất kính với thầy, trẻ em vị thành niên phạm tội… Bạn có nhận xét gì trước hiểm họa ma túy đối với cộng đồng.

soạn bài Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống

II. Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

1. Tìm hiểu đề:

– Đề thuộc loại nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.

– Đề nêu hiện tượng người tốt, việc tốt, cụ thể là tấm tương bạn Phạm Văn Nghĩa ham học, chăm làm, có đầu óc sáng tạo và biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống một cách có hiệu quả.

– Đề yêu cầu: Nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy.

3. Tìm ý:

– Nghĩa là một người con biết thương mẹ: giúp mẹ trồng trọt, nuôi gà, nuôi heo…

– Nghĩa là một học sinh biết kết hợp học và hành, biết sáng tạo: thụ phấn cho bắp đạt năng suất cao, làm tời để mẹ kéo nước đỡ mệt…

– Những việc làm của Nghĩa cho ta thấy nếu có ý thức sống có ích thì mỗi người có thể hãy bắt đầu cuộc sống của mình từ những việc làm bình thường, nhưng có hiệu quả.

– Thành đoàn phát động phong trào học tập bạn Nghĩa vì bạn Nghĩa là một tấm tương tốt với những việc làm giản dị mà bất kì ai cũng có thể làm như thế được. Học tập bạn Nghĩa là noi theo một tấm gương cho hiếu với cha mẹ, có ý thức học tập kết hợ với thực hành, có đầu óc sáng tạo, đó là những việc làm nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn. Phong trào ấy được các bạn HS nhiệt liệt hưởng ứng.

– Nếu mọi học sinh đều làm được như bạn Nghĩa thì đời sống sẽ vô cùng tốt đẹp bởi sẽ không còn học sinh lười biếng, hư hỏng hoặc thậm chí là phạm tội.

3. Lập dàn ý:

a. Mở bài:

– Giới thiệu hiện tượng Phạm Văn Nghĩa

– Nêu tóm tắt ý nghĩa của tấm gương đó

b. Thân bài

– Phân tích ý nghĩa về những việc làm của PVN

– Đánh giá việc làm của Phạm Văn Nghĩa

– Nêu ý nghĩa của việc phát động phong trào học tập Phạm Văn Nghĩa

c. Kết bài

– Nêu ý nghĩa giáo dục của  tấm tương Phạm Văn Nghĩa

– Rút ra bài học cho bản thân

4. Viết bài:

– Tập viết những phần theo dàn ý. Tập mở bài bằng nhiều cách.

– Khi viết cần chú ý phân tích rõ ý nghĩa của các việc làm của Nghĩa(nêu sự việc trước, chỉ ra ý nghĩa sau) và ý nghĩa của việc Thành Đoàn phát động phong trào học tập bạn Nghĩa.

– Bài viết phải thể hiện được những suy nghĩa riêng của bản thân.

5. Đọc lại bài viết và sửa chữa

III. Luyện tập: lập dàn bài cho đề 5 sgk

1. Tìm hiểu đề:

– Đề thuộc loại nghị luận về một hiện tượng đời sống; câu chuyện Trạng Hiền vượt khó học giỏi

– Yêu cầu làm bài: Nêu những nhận xét, những suy nghĩ của em về con người và thái độ học tập của nhân vật.

2. Tìm ý: trả lời các câu hỏi trong phần gợi ý làm bài mà sgk đã nêu.

– Hoàn cảnh của Nguyễn Hiền có gì đặc biệt ? (nhà nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa…)

– Tinh thần ham học và chủ động học tập của Hiền như thế nào?

+ Nép bên cửa nghe thầy giảng kinh, chữ nào chưa hiểu hỏi thầy giảng thêm.

+ Lấy que viết chữ, lấy que xâu thành từng xâu, chủ động xin thầy cho đi thi để thử sức…

– ý thức tự trọng của Hiền biểu hiện ra sao?

+ Đón Trạng Nguyên phải có võng lọng

– Em có thể học tập Nguyễn Hiền ở những điểm nào ?

+ Nhà nghèo nhưng vẫn vượt khó để học giỏi, ham học và chủ động, sáng tạo trong học tập, có ý thức tự trọng.

3. Lập dàn bài:

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng Trạng Hiền

– Đó là một tấm gương vượt khó học giỏi, đỗ Trạng Nguyên năm 12 tuổi.

b. Thân bài: Nhận xét về nhân vật.

+ Nhà nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa nhưng rất thông minh và ham học

+ Vượt khó, chủ động, sáng tạo trong học tập, tự tin, dám thi thố với thiên hạ

+ Có ý thức tự trọng, không để mọi người coi thường thực lực của mình mặc dù mới 12 tuổi.

– Suy nghĩ về nhân vật:

+ Là một tấm gương sáng ngời trong vượt khó để học giỏi, đỗ đạt cao.

+ Là một hiện tượng xuất chúng hiếm có, làm rạng danh cho thiếu nhi Việt Nam

c. Kết bài:

– Khẳng định tấm gương Trạng Hiền trong truyền thống học tập của dân tộc

– Rút ra bài học sâu sắc cho bản thân: biết vượt khó, có ý chí vươn lên trong học tập, biết chủ động sáng tạo và tự tin trong việc học của mình.

>>> XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân

Phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân | Văn mâu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *