Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích truyện tấm cám | Làm Văn Mẫu

Phân tích truyện tấm cám | Làm Văn Mẫu

(Văn mẫu lớp 10) – Em hãy phân tích truyện cổ tích Tấm Cám 

(Bài làm của học sinh Nguyễn Trọng Tạo)

Đề bài Phân Tích Truyện Tấm Cám.

BÀI LÀM

Có một nhà thơ đã viết:

Loading...

“Ở mỗi bài học hôm nay

Có buổi trưa đầy nắng

Cánh cò ngang qua quãng vắng.

Cô Tấm têm trầu trong ngày hội làng ta.

Cô Tấm hoá bà hoàng.

Chân vẫn lấm bùn đầu làng ngõ xóm”. 

     Cô Tấm đã đi vào đời sống văn hoá, cùng với suy nghĩ và cảm thông chia sẻ của người ViệtĐã là người Việt Nam, trong thời thơ ấu của mình có mấy ai không từng được nghe kể chuyện Tấm Cám; và hình ảnh cô Tấm mồ côi ao ước chiếm yếm đào, ngôi khóc bên giếng vì mất bống, bị hắt hủi tội nghiệp đã làm lay động bao trái tim nhân hậu.

     Trước hết chúng ta cần tìm hiểu truyện cổ tích, thể loại văn học dân gian này bao gồm: Truyện cổ tích sinh hoạt, truyện cổ tích về loài vật và truyện cổ tích thần kì. Trong đó truyện Tấm Cám thuộc cổ tích thần kì. Kiểu truyện này phổ biến ở nhiều nước trên thế giới như Cô bé Lọ Lem (Pháp), Chiếc hài cườm pha lê (Đức). Truyện cổ tích thần kì chiếm số lượng lớn nhất. Đó là loại truyện có sự tham gia của nhiều yếu tố thần kì vào tiến trình phát triển của truyện (tiên, bụt, vật báu trả ơn). Nội dung truyện cổ tích là đề cập tới số phận bất hạnh của người lao động về hạnh phúc gia đình, về công bằng xã hội, về phẩm chất và năng lực của con người.

phân tích truyện cổ tích Tấm Cám

     Truyện Tấm Cám kể về một cô gái bất hạnh, chịu nhiều đau khổ, đắng cay nhưng ở hiền gặp lành, không biết bao nhiêu lần cô được Bụt giúp đỡ, những lần cô bị hãm hại dường như cuộc đời sắp chấm dứt với cô nhưng cô Tấm hiền lành đã được cuộc đời mỉm cười với mình.

     Truyện kể "Mẹ Tấm chết từ hồi Tấm mới biết đi", lời kể đã xác định thân phận mồ côi của Tấm. Trong bao nỗi đau buồn của một đứa trẻ, có lẽ đau khổ, thiệt thòi nhất là thiếu mẹ. Tục ngữ có câu: "Cha chết ăn cơm với cá, mẹ chết liếm lá đầu chợ" để khái quát nỗi đau khổ, thiệt thòi vô cùng của đứa con mồ côi mẹ. Mọi đau khổ của Tấm bắt nguồn với mối quan hệ với dì ghẻ. Ông cha ta có câu: Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời mẹ ghẻ mà thương con chồng để nói về mối quan hệ của hai đối tượng này. Ngày nay, khi xã hội đã văn minh, quyền bình đẳng, tự do của con người phát triển đặc biệt là văn hóa, kinh tế phát triển vấn đề tranh chấp quyền lợi giữa các thành viên trong gia đình đặc biệt giữa mẹ kế với con chồng gần như không còn. Nhưng trong xã hội xưa, xung đột này là rất lớn, nó gần như không hóa giải được. Nên sự xung đột giữa Tấm và dì ghẻ không thể không có. Tuy nhiên theo đánh giá của tôi thì xung đột giữa Tấm và Cám – hai chị em cùng cha khác mẹ mới thực sự quyết liệt và trực tiếp. Nó diễn ra liên tục và xuyên suốt tác phẩm.

     Mở đầu câu truyện, mụ dì ghẻ sai Tấm và Cám ra đồng bắt tép và giao hẹn: ai bắt được nhiều hơn thì sẽ được thưởng một chiếc yếm đỏ. Đi bắt không được thì phạt đòn. Tấm chăm chỉ, khéo léo nên đã được đầy giỏ; còn Cám mải chơi, hái hoa bắt bướm nên chẳng bắt được con nào. Trước tình thế đó Cám nghĩ rằng mình không những không được yếm mới mà còn bị đòn nữa, nên Cám đã lừa dối và cướp công của chị. Cám bảo: Chị Tấm ơi, chị Tấm! đầu chị lấm, chị hụp cho sâu, kẻo về dì mắng. Tấm thật thà tưởng thật xuống sông tắm rửa, Cám ta ở trên bờ trút hết giỏ tép của chị đem về nhận phần thưởng. Ở đây, chưa hề có xung đột giữa mẹ ghẻ – con chồng. Dì ghẻ của Tấm đến giờ phút này cũng hết sức công bằng, không thiên vị. Và hành động lừa gạt của Cám hoàn toàn là tự ý chủ động không có sự dặn dò, sai khiến của mẹ. Tất cả là do lòng tham muốn có được yếm mới của Cám mà thôi.

     Sau hành động lừa Tấm để lấy giỏ tép, Cám trở thành cô bé nghe theo mẹ mà lao vào những tội ác. Không nghĩ ra được những mưu mẹo, nhưng đã thực hành những mưu mẹo ấy thì cũng đáng giận, đáng ghét rồi. Bà mẹ Cám thì thật là gian ác và tai ngược. Bà ta cố tìm cách hại Tấm, hết cách này sang cách khác. Ta có cảm tưởng bà ta đứng sẵn đâu đó, hễ thấy Tấm ló đầu ra là để hành hạ, để không cho Tấm được xuất hiện giây phút nào trong cuộc sống nữa. Lừa cho Tấm đi chăn trâu xa để mẹ con ở nhà ăn thịt bống. Bắt tấm nhặt thóc lẫn với gạo để giam Tấm lại trong nhà. Xui Tấm trèo cau để chặt cây cho Tấm ngã. Cho con gái mặc quần áo giả dạng Tấm để lừa hoàng tử. Rồi lại xui làm thịt chim vàng anh, xui chặt cây xoan đào, xui đốt khung cửi cốt làm cho Tấm phải hết đường tái sinh. Mụ ta là hiện thân của cái ác, cái ác đội lốt người. Tại sao bà ta ác như vậy? Một phần, vì bà ta là dì ghẻ đúng như lời của ca dao: “Mấy đời bánh đúc có xương- Mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng? một phần bà ta muốn cho con mình sung sướng để được sướng lây. 

     Mâu thuẫn Tấm- Cám và dì ghẻ không những không giảm mà còn ngày một phát triển, ngày một căng thẳng gay gắt quyết liệt. Đây không còn là mâu thuẫn gia đình mà phát triển thành mâu thuẫn giữa cái ác và cái thiện trong xã hội: mẹ con Cám tìm đủ mọi cách và nhiều lần truy đuổi hòng tiêu diệt bằng được Tấm để độc chiếm ngôi hoàng hậu.

     Còn Tấm cô cũng dần trưởng thành hơn. Thực tế khốc liệt cũng thay đổi tính nết và cách nói năng, ứng xử của cô. Sau mỗi lần bị giết, bị chết, bị chặt, bị đốt, Tấm đều không chết, đều tìm cách hoá thân sang kiếp khác, vật khác, đều tìm cách mắng rủa, tố cáo tội ác cướp chồng giết chị của Cám.

    Bốn lần bị giết, bốn lần hoá thân chứng minh sức sống mãnh liệt của Tấm, thể hiện quan niệm luôn luân hồi của đạo Phật trong tinh thần nhân dân, thể hiện mơ ước của nhân dân gửi vào nhân vật Tấm. Tấm phải sống để hưởng hạnh phúc, để trừng trị những kẻ thù độc ác, mẹ con Cám nhất định phải đền tội.

     Cuối truyện Tấm đã nhân danh cái thiện trừng phạt cái ác. Cám tuy được hưởng nhiều thứ của Tấm, nhưng lúc nào cũng bị tiếng nguyền rủa dội vào tai. Đó là một hình phạt đối với Cám. Cuối cùng Cám chết và mẹ Cám cũng chết theo. Trời, Bụt đã trừng phạt mẹ con họ. Tấm chỉ chết tạm thời, chỉ là một sự hoá thân, chết mà vẫn sống. Còn mẹ con Cám thì chết vĩnh viễn, chết mãi mãi, chết trong sự khinh ghét của chúng ta, của mọi người.

     Tấm là nhân vật văn học do nhân dân lao động sáng tạo để thực hiện quan niệm, thái độ của mình về cuộc sống. Tư tưởng cốt lõi mà dân gian muốn gửi đến người nghe (đọc) là: Thiện luôn thắng ác, “ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác”. Với suy nghĩ như thế, dân gian không cho rằng hành động của Tấm là độc ác, thậm chí là cần thiết đối với Cám, tức là kẻ ác cần bị trừng trị đích đáng. Vì “Hiền” trong quan niệm dân gian là: “Đi với Bụt mặc áo cà sa- Đi  với ma mặc áo giấy”. Hiền không đồng nghĩa với nhút nhát, sợ hãi, chịu khuất phục trước cái ác, cái xấu.

 

      Ở giai đoạn biến hoá về sau của Tấm, ta không thấy Bụt xuất hiện nữa. Vai trò của Bụt chấm dứt khi bước vào cuộc đấu tranh giành lại sự sống. Tính tích cực, chủ động của nhân vật Tấm thể hiện ở điểm này và đó cũng là cơ sở để dân gian khẳng định: Chính sức sống mãnh liệt của con người, của cái thiện mới là nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên chiến thắng cuối cùng. Đặc biệt, nhà vua bất lực trước sự ức hiếp hãm hại Tấm của hai mẹ con Cám. Vua hoàn toàn như người ngoài cuộc để mặc Tấm giải quyết một mình. Nhà vua cũng hiền như Bụt và cũng xa vời như Bụt, chỉ là một mơ ước của dân gian. Đó cũng là quan niệm thiện ác và tinh thần lạc quan, niềm tin vào chân lí, và công bằng của tâm thức người Việt trong cổ tích.

     Mâu thuẫn và xung đột trong truyện Tấm Cám phản ánh mâu thuẫn và xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ (dì ghẻ- con chồng), đặc biệt là mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác. Nhưng cuối cùng cái thiện chiến thắng trước cái ác, cái ác trước sau cũng phải trả giá đích đáng, “ác giả ác báo”, cái thiện sẽ được tôn vinh, “ở hiền gặp lành”. Như vậy, tác giả dân gian đã đưa ra một quan niệm sống rằng xã hội luôn công bằng, ở đó có công lí được thực hiện. Tức là người lao động chăm chỉ, hiền lành, tốt bụng sẽ được hưởng hạnh phúc; kẻ tham lam,độc ác, giết người sẽ bị trừng trị đích đáng.

     Truyện Tấm Cám có nhiều yếu tố thần kì  như có nhân vật thần kì (Bụt), có vật thần(xương cá bống, gà biết nói, đàn chim sẻ biết nhặt thóc ra thóc, gạo ra gạo), bản thân nhân vật chính cũng có sự biến hoá thần kì. Chính những yếu tố thần kì này là ước mơ của cha ông ta về một xã hội công bằng, tốt đẹp.

     Qua truyện cổ tích Tấm Cám có thể khẳng định rằng, Tấm là cô gái bất hạnh, bị hắt hủi, yếu đuối, thụ động, dễ khóc, chăm chỉ, hiền ngoan, cũng khát khao được vui chơi. Đối lập với Tấm, mẹ con Cám là người độc ác, nhẫn tâm hành hạ Tấm, cướp công lao và quyền lợi vật chất với tinh thần, luôn ghen ghét Tấm. Từ cô gái mồ côi Tấm trở thành hoàng hậu. Hạnh phúc ấy chỉ có được ở con người ở hiền gặp lành. Mặt khác, trở thành hoàng hậu là ước mơ, khát vọng của người lao động bị đè nén áp bức. Đó cũng là con đường đến với hạnh phúc của các nhân vật thiện như Tấm trong truyện cổ tích châu Âu và thế giới. 

 >>>>XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

đóng vai an dương vương kể lại chuyện an dương vương mị châu trọng thủy

Đóng vai An Dương Vương kể lại chuyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

(Văn mẫu lớp 10) – Em hãy đóng vai An Dương Vương kể lại chuyện An …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *