Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ sóng của xuân quỳnh | Văn mẫu

Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ sóng của xuân quỳnh | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy Phân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh

Đề bàiPhân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh

(Bài làm của học sinh Thu Hương)

BÀI LÀM

        Xuân Quỳnh (1942-1988), một nhà thơ nữ tiêu hiếm tài năng của văn học Việt Nam. Bà được xem là nữ thi sĩ nổi tiếng với nhiều bài thơ được nhiều người biết đến như Thuyền và Biển, Sóng, Thơ tình cuối mùa thu, Tiếng gà trưa… Bà được nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước và Giải thưởng Hồ Chí Minh vì những thành tựu cho nền văn học nước nhà.Sáng tác của Xuân Quỳnh thường viết về kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu gia đình… Hiện thực xã hội, sự kiện đời sống hiện diện như một bối cảnh cho tâm trạng.  Thơ chị là đời sống đích thực, đời sống của chị trong những năm đất nước còn chia cắt, còn chiến tranh, còn nghèo, còn gian khổ, là những lo toan con cái, cơm nước, cửa nhà của một người phụ nữ, người lao động bương chải cuộc sống đời thường.

Loading...

        Sóng, bài thơ chất chứa hồn yêu cháy bỏng , mãnh liệt của nữ thi sĩ. Con sóng mềm mại uyển chuyển nhưng có lúc dạt dào tình cảm mãnh liệt. Hình ảnh con sóng của Xuân Quỳnh đã đem lại cho độc giả những khía cạnh mới mẻ trong quan niệm tình cảm lứa đôi. Chẳng còn sự rụt rè, ngây ngô của cô thiếu nữ chớm rung động đầu đời, chờ người trong mộng đến tỏ tình mà với Xuân Quỳnh, người con gái mạnh mẽ bộc lộ tấm chân tình nồng thắm qua bài thơ, mượn hình tượng con sóng hết sức sáng tạo và đặc sắc.

        Tình yêu vốn là đề tài muôn thuở của thi nhân mọi thời đại . Xuân Diệu- nhà thơ của tình yêu có bài thơ nổi tiếng "Biển". Còn Xuân Quỳnh, chị mượn hình tượng "sóng" để diễn tả những cảm xúc, trạng thái của người phụ nữ khi yêu. Khác với "Biển" của Xuân Diệu, "Sóng" của Xuân Quỳnh thì đậm tính chất nữ tính, nhẹ nhàng, chân thành mà vẫn nồng nàn, thiết tha. ở đầu bài thơ là trạng thái tâm lí đặc biệt của một tâm hồn đang khao khát yêu đương, đang tìm đến một tình yêu rộng lớn hơn. Xuân Quỳnh đã diễn tả thật cụ thể cái trạng thái khác thường, vừa phong phú vừa phức tạp trong một trái tim đang cồn cào khao khát tình yêu.  Xuân Quỳnh sử dụng một loạt những động từ, từ láy có âm hưởng nhẹ nhàng nhưng cũng lại nhấn mạnh tâm tình của nhân vật trữ tình ẩn mình trong con sóng.  Và cũng như sóng, trái tim người con gái đang yêụ không chịu chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp, luôn vươn tới cái lớn lao có thể đồng cảm, đồng điệu với mình: “Sóng không hiểu nồi mình, Sóng tìm ra tận bể” Có thể thấy, ngay trong khổ thơ đầu tiên nàv môt nét mới mẻ trong quan niệm về tình yêu. Người con gái khao khát yêu đương nhưng không còn nhẫn nhục cam chịu nữa. Nếu “ sóng không hiểu nổi mình” thì sóng nhất quyết từ bỏ nơi chật hẹp ấy để “ tìm ra tận bể”  đến với cái cao rộng bao dung. Thật là minh bạch và cũng thật là quyết liệt.

Phân Tích Hình Tượng Sóng Trong Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh

        Nỗi khát vọng tình yêu xôn xao, rạo rực trong trái tim con người, trong quan niệm của Xuân Quỳnh, là khát vọng muôn đời của nhân loại mà mãnh liệt nhất là của tuổi trẻ . Tuổi trẻ cũng như sóng, lúc nào cũng vận động không ngừng, mạnh mẽ, dạt dào để đến với bãi bát, ra xa ngoài cửa biển , nhưng cũng ljai hết sức dịu êm khi trời lạnh gió, yên bình .Từ ngàn xưa, con người đã đến với tình yêu và mãi mãi cứ đến với tình yêu .Đó là bản năng vốn có của con người từ thủa khai thiên lập địa. Với con người, tình yêu bao giờ cũng là một khát vọng bồi hồi:

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày nay vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

       Khi tình yêu đến con người thường muốn tự mình tìm hiểu. Nhưng tình yêu là một hiện tượng tâm lí khác thường , đầy bí ẩn không thể giải thích bằng lí lẽ thong thường., làm sao có thể giải đáp được câu hỏi về khởi nguồn của tình yêu. Cái điềm mà trước đó từng làm Xuân Diệu băn khoăn”Làm sao cắt nghĩa được tình yêu?" thì nay,một lần nữa lại được Xuân Quỳnh bộc bạch một cách hồn nhiên, thật dễ thương. Tình yêu cũng giống như sóng biển, như gió trời vậy thôi, làm sao mà lí giải được. Nó cũng tự nhiên, hồn nhiên như thiên nhiên, và cũng khó hiểu không ngờ như thiên nhiên. Tình yên là cảm xúc đẹp nhất đời người à khó ngòi bút nào có thể lột tả hết vẻ đẹp, sức quyến rũ của nó, cũng như chẳng một ai hiểu được rốt cuộc yêu là chi mà khiến lòng người xao xuyến , bồi hòi nhớ thương , lòng day dứt khôn ngoai những tâm tư thì thầm trong lòng mình. Yêu khiến bản thân ngơ ngẩn , ngố một cách đáng yêu hay mạnh mẽ, bùng nổ như lời thơ Xuân Quỳnh thổ lộ tiếng yêu thương , nhớ nhung:

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu?

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau.

      Một nỗi nhớ thường trực cả khi thức, cả khi ngủ, bao trùm lên cả không gian . Một nỗi nhớ còn cào, da diết, không thể nào yên, không thể nào nguôi . Nó cuồn cuộn, dào dạt như những đợt sóng biển triền miên, vô hồi, vô hạn . Nhịp thơ trong suốt bài thơ này là nhịp sóng, nhưng rõ nhất, dào dạt, hăm hở, náo nức nhất , mãnh liệt nhất là ở đoan thơ này :

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

       Và, như trên đã nói, vẫn là hình tượng song hành của sóng và em bổ sung đắp đổi cho nhau nhằm diễn tả sâu sắc hơn, ám ảnh hơn tình yêu và nỗi nhớ cùng với lòng thủy chung vô hạn của một trái tim đang rạo rực yêu thương . Nỗi nhớ được diễn tả qua hình tượng con sóng nhớ bờ “ Ngày đêm không ngủ được” vẫn chưa đủ, chưa thỏa, lại được thể hiện một lần nữa qua nỗi nhớ của nhà thơ : “ Lòng em nhớ đến anh, Cả trong mơ còn thức”. Nỗi nhớ tràn đầy lòng yêu của thi sĩ. Nỗi nhớ thường trực trong mọi không gian và thời gian, không chỉ tồn tại trong ý thức mà còn len lỏi trong ý thức, xâm nhập vào cả trong giấc mơ. Những đòi hỏi, khao khát yêu đương của người con gái được bộc lộ thật mãnh liệt nhưng cũng thật giản dị : sóng chỉ khao khát tới bờ cũng như em khao khát có anh ! Tình yêu của người con gái ở đây vừa thiết tha, mãnh liệt, vừa trong sáng, giản dị, vừa thủy chung duy nhất. Qua hình tượng sóng và em . Xuân Quỳnh đã nói lên thật chân thành, táo bạo , không hề giấu giếm cái khát vọng tình yêu sôi nổi, mãnh liệt của mình, một phụ nữ, một điều hiếm thấy trong văn học Việt Nam.

        Xuân Quỳnh đã kết hợp nét hiện đại và vẻ đẹp truyền trong tình yêu. Ai cũng biết khi yêu người ta thường sống trọn trong tình yêu của mình đặc biệt là người con gái, những dư vị trong tình yêu mang đến cảm xúc tha thiết, nồng đượm trong tình yêu. Nét truyền thống của người phụ nữ khi đang yêu khao khát tình yêu – đó là tình yêu chân chính, trong sáng, vô cùng giản dị và lòng thủy chung sâu sắc:

 Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

       Lúc nào, dù ở đâu nhân vật trữ tình vẫn hướng về tình yêu của mình, tình yêu của người con gái nhẹ nhàng, nồng thắm và rất giàu nữ tính. Nhưng ta cảm nhận được tâm tư tình cảm của người phụ nữ được ẩn mình dưới hình tượng Sóng – đây là nét thơ độc đáo và vô cùng đặc sắc.Với thời của Xuân Quỳnh khi yêu dám bộc lộ tình cảm của mình đặc biệt với người phụ nữ quả là điều khó khăn nhưng với niềm khao khát tình yêu của mình, Xuân Quỳnh đã bộc lộ ý thơ để diễn tả trực tiếp cảm xúc, tâm tư của mình qua: nỗi nhớ, qua niềm tin tuyệt đối vào tình yêu. Đây có thể xem là nét phá cách trong tâm hồn của nữ thi sĩ và là nét hiện đại được tác giả thể hiện trong bài ” Sóng”.

Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

        Xuân Quỳnh đã miêu tả hình ảnh thực của con sóng và bãi bờ. Từ đó nữ thi sĩ ngụ ý con đường tình yêu hạnh phúc không hề dễ dàng. Như con sóng vượt muôn trùng xa để đến với bãi cái vàng nắng. Cuộc đời con người tuy có thể nói là dài thế nhưng có mấy ai hạnh phúc suốt cuộc đời. Những phút giây tình yêu chớm nở, hay nở rộ chính là khoảng thời gian mà có lẽ ai cũng cảm thấy thế giới nhuộm màu hương xinh đẹp, cảm xúc thăng hoa cùng với niềm nhung nhớ người trong mộng. Nhân vật trữ tình em như hóa thân thành con sóng ôm ấp lấy mối tình xa cách, niềm thương nhớ khôn nguôi mãi không dứt như sóng cứ dồn dập xô bờ tung bọt trắng xóa. Ta có thể hình dung ra: bên bờ bãi cát trắng có người con gái đang yêu đứng ngóng trông hạnh phúc trở về ôm ấp lấy bờ vai nhỏ bé, che chắn cho bóng hình ấy một đời bình yên. Hình ảnh thơ ngày càng rộng mở như nỗi nhớ trải dài muôn nơi.

“Yêu là chết ở trong lòng một ít

Bởi vì mấy khi yêu mà đã chắc được yêu”

       Trong tình yêu, người phụ nữ có nhớ có mong, có tương tư và hi vọng. Không những thế, sự lo âu về hạnh phúc mong manh cũng luôn thường trực trong tâm hồn người phụ nữ.  Người phụ nữ bẩm sinh là nhạy cảm , đa sầu thế nên trong thơ Xuân Quỳnh ta nắm bắt được tâm trạng thường trực trong lòng người phụ nữ. Rằng lòng họ lúc nào cũng thấp thỏm lo âu, sự nhớ thương bỗng hóa thành nỗi lo sợ hạnh phúc chẳng tày gang mà sớm tan thành mây khói. Từ sự lo lắng cho tình yêu, hạnh phúc, nhà thơ suy tư đến cuộc đời và năm tháng. “Cuộc đời” “tuy dài” nhưng nữ sĩ lo âu “năm tháng” “vẫn đi qua”. Qua đó tác giả nhấn mạnh cuộc đời dù có dài nhưng so với sự trôi đi của bánh xe thời gian vô tận thì cuộc đời vẫn thật nhỏ bé và trôi nhanh lắm. Nhà thơ đã rất khéo léo khi mượn hình ảnh ẩn dụ “biển” và “mây” để nói lên cảm xúc lo âu của mình. Trong thơ ca viết về tình yêu, biển là một hình ảnh quen thuộc và mang giá trị biểu cảm lớn, ta đã bắt gặp khá nhiều hình ảnh của biển như:

Chỉ có thuyền mới hiểu

Biển mênh mông nhường nào

Chỉ có biển mới biết

Thuyền đi đâu về đâu

       Đối với Xuân Quỳnh, Dù biển kia có “rộng” lớn bao nhiêu, bao dung đến mấy như tình yêu của người thi sĩ thì áng mây là tình yêu nhỏ bé mong manh vẫn có thể “bay về xa” mãi mãi. Tâm hồn người phụ nữ khi yêu là thế, dù có đang hạnh phúc bao nhiêu, say đắm bao nhiêu vẫn mang một chút trắc trở và hoài nghi về sự bền vững của tình yêu. Bởi thế, những lo âu thấp thỏm thường trực trong tâm hồn nữ sĩ Xuân Quỳnh cũng là một điều dễ hiểu.

        Từ sự lo âu về sự bền vừng trong tình yêu mong manh, nữ thi sĩ bày tỏ niềm khát khao mãnh liệt muốn sống hết mình với tình yêu vĩnh hằng:

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

        Hai từ “làm sao” mở đầu câu thơ vang lên như một câu hỏi tu từ cho thấy nhà thơ đang mong mỏi tìm kiếm một phép màu để có được tình yêu chân thành, hạnh phúc vô ngần. Từ những con sóng lòng trong tình yêu, nhà thơ Xuân Quỳnh khát khao “được tan ra” thành “trăm con sóng nhỏ”. Điều đó cho thấy từ những trăn trở, nữ sĩ trở nên khao khát một cách mãnh liệt và cháy bỏng vô cùng, ao ước một tình yêu trọn vẹn, tròn đầy.  Đối với trái tim đang yêu của người thi sĩ, dường như một con sóng vẫn chưa đủ, một con sóng quá nhỏ bé so với “biển lớn tình yêu” mênh mông, lớn lao. Bởi thế ước muốn tan ra thành “trăm con sóng nhỏ” của nhà thơ là hi vọng, là khát vọng vô cùng chính đáng.

       Nhà thơ không chỉ ước muốn tan thành trăm con sóng mà còn khát khao “ngàn năm còn vỗ”. Hình ảnh “ngàn năm còn vỗ” cho thấy khát khao tột cùng được sống hết mình muôn đời mãi mãi trong tình yêu. Đọc câu thơ, người đọc hình dung ra những con sóng đang xôn xao vô đập trên biển lớn, từng con sóng cứ dồn dập nối tiếp nhau vào bờ. Đó cũng chính là nhịp tim, là tiếng sóng lòng của thi sĩ Xuân Quỳnh vẫn đang thiết tha, khao khát và đắm say được sống với tình yêu vĩnh hằng.

Hai khổ thơ cuối chỉ với tám câu thơ ngắn gọn, hình ảnh thơ đặc sắc có chọn lọc đã có sức gợi lớn đối với người đọc, người nghe. Nhịp thơ khi nhịp nhàng, lúc dồn dập tựa như tiếng sóng vỗ đập lúc nhanh, lúc chậm mang cho người đọc cảm giác như được hòa mình vào bài thơ, được sống trong những phút giây dạt dào hạnh phúc của tâm hồn một người đang yêu. Đó là một trong những đặc sắc nghệ thuật tạo nên dấu ấn riêng cho bài thơ Sóng của nhà thơ Xuân Quỳnh.

        Gấp trang thơ lại mà hình ảnh những con sóng đang xôn xao đua nhau xô vào bờ vẫn như hiện lên trong tâm trí người đọc. Bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh cũng như hai khổ thơ cuối đã diễn ta thành công tâm trạng của người phụ nữ khi yêu luôn thấp thỏm lo âu về sự mong manh trong tình yêu, đồng thời cũng nhấn mạnh khát khao mãnh liệt và vô cùng cháy bỏng của nữ sĩ muốn sống hết mình trong tình yêu vĩnh hằng. Bằng việc sử dụng hình ảnh “sóng” để nói lên tiếng lòng của mình, bài thơ đã trở thành một tác phẩm xuất sắc, đã và sẽ để lại nhiều dư vang trong trái tim bạn đọc và đặc biệt là những tâm hồn đang say đắm trong tình yêu. 

>>>XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

tóm tắt cốt truyện kịch hồn trương ba da hàng thịt

Tóm tắt và nhận xét về cốt truyện kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy tóm tắt và nhận xét về cốt truyện kịch Hồn …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *