Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân Tích Bài Thơ Nói Với Con Lớp 9 Của Y Phương | Văn Mẫu

Phân Tích Bài Thơ Nói Với Con Lớp 9 Của Y Phương | Văn Mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Em hãy phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương (Bài làm của học sinh Lương Minh)

Đề bàiPhân tích bài thơ Nói với con Lớp 9 của Y Phương.

BÀI LÀM

     Tình yêu thương con cái, mơ ước thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, phát huy truyền thống của tổ tiên, quê hương vốn là tình cảm cao đẹp của con người Việt Nam ta suốt bao đời nay. Đi từ đề tài quen thuộc tình cảm cha con, phụ tử thiêng liêng, nhưng với Y Phương, trong làng thơ Việt Nam đã có thêm một lối đi ,một giai điệu mới. Khác với Chiếc lược ngà ,tình cha con được đặt trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh, tình cha con trong bài thơ Nói với con được thể hiện qua lời tâm tình của người cha. Bài thơ ” rất tiêu biểu cho hồn thơ Y Phương: yêu quê hương, làng bản, tự hào và gắn bó với dân tộc mình. Mượn lời nói với con, nhà thơ gợi về cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người, gợi về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của quê hương mình.

     Y Phương (1948), tên khai sinh là Hứa Vĩnh Sước, dân tộc Tày (Trùng Khánh – Cao Bằng). Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của người Miền Núi. Bài thơ Nói với con trích trong Thơ Việt Nam 1945 – 1985.

 

     Văn bản có thể được chia làm hai đoạn. Đoạn 1: Con lớn lên trong tình yêu thương sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống lao động êm đềm của quê hương. Đoạn 2 là lòng tự hào về những truyền thống cao đẹp của quê hương. Mong muốn con hãy kế tục xứng đáng với truyền thống ấy. Với bố cục này, bài thơ đi từ tình cảm gia đình mà mở rộng ra tình cảm quê hương, từ những kỉ niệm gần gũi mà nâng lên thành lẽ sống. Bài thơ đã vượt ra khỏi phạm vi gia đình để mang một ý nghĩa khái quát:  Nói với con nhưng cũng là để nói với mọi người về một tư thế, một cách sống.

Loading...

     Mở đầu bài thơ, Y Phương đã nói với con về những tình cảm cội nguồn, mà đầu tiên là tình cảm gia đình:

“Chân phải bước tới cha

    Chân trái bước tới mẹ

    Một bước chạm tiếng nói

    Hai bước tới tiếng cười”.

      Cách nói của người cha thật lạ. Nhịp thơ 2/ 3, cấu trúc đối xứng, nhiều từ được láy lại, tạo ra một âm điệu tươi vui, quấn quýt, hình ảnh mộc mạc, cụ thể: chân phải – chân trái , rồi một bước – hai bước , rồi lại “tiếng nói – tiếng cười”…. Tất cả giúp người đọc hình dung ra hình ảnh đứa trẻ lẫm chẫm tập đi, tập nói trong vòng tay yêu thư­ơng, trong sự nâng đón và mong chờ của cha mẹ, trong không khí gia đình đầm ấm, hạnh phúc. Một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương. Cha mẹ đã dìu dắt ,nâng đỡ con từ những bước đi đầu tiên, đã tìm thấy niềm vui từ con.

      Ngoài ra, chúng ta cũng bắt gặp những câu thơ cũng nói về cuộc sống gia đình

“Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới­

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

      Những câu thơ trên gợi không khí gia đình đầm ấm. Cha mẹ mãi thư­ơng yêu nhau; cuộc sống gia đình thật đầm ấm, hạnh phúc. Qua những câu thơ trên người cha nhắc nhở con về tình cảm gia đình – cội nguồn nuôi dư­ỡng cho con khôn lớn.

      Bên cạnh tình cảm gia đình thắm thiết, hạnh phúc, quê hương thơ mộng nghĩa tình và cuộc sống lao động trên quê hương cũng giúp con trưởng thành, giúp tâm hồn con được bồi đắp thêm lên:

“Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát”

      Ngoài một gia đình đầm ấm, hạnh phúc, con còn được sinh ra, lớn lên trong tình yêu thương, vẻ đẹp của “đồng mình “. Ng­ười  “đồng mình” là những ng­ười cùng sống trong một môi tr­ường, quê hư­ơng tác giả. Cách nói của nhà thơ thật mộc mạc, mang tính địa phư­ơng của ng­ười dân tộc Tày. Y Phương có cách gọi rất độc đáo về những con người quê hương: “người đồng mình”, một cách gọi rất gần gũi và thân thương. Cách gọi ấy gắn liền với lời đối thoại tha thiết “con ơi”. “Người đồng mình” yêu lắm con ơi !” Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của “người đồng mình” tươi vui, mà rất ngọt ngào .. Họ làm một cách nghệ thuật từ cá dụng cụ lao động để bắt cá thường ngày: “đan lờ cài nan hoa”. Trong căn nhà của họ, lúc nào cũng vang lên  tiếng hát: “vách nhà ken câu hát”. Những động từ “đan, ken, cài” rất gợi cảm bên cạnh giúp cho người đọc hình dung  được những công việc cụ thể của con người trên quê hương còn gợi ra tính chất gắn bó, hoà quyện, quấn quýt của con người và của quê hương, xứ sở. 

      Cuộc sống lao động của người “đồng minh” thật đẹp, nhưng đẹp hơn vì được đặt trong cả một quê hương giàu đẹp, nghĩa tình. 

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng”.

      Quê hương của “người đồng mình” với hình ảnh rừng, một hình ảnh gắn liền với cảnh quan miền núi. Và con dần khôn lớn, trư­ởng thành trong cuộc sống lao động của những ngư­ời cùng  quê h­ương. Bằng biện pháp nghệ thuật nhân hóa, điệp từ cho, ẩn dụ: rừng và con đường tượng trưng cho quê hương, nhà thơ đã khắc họa rừng núi quê h­ương thật thơ mộng và nghĩa tình. Và đặc biệt hơn, quê hương núi rừng ấy đã che chở, nuôi dư­ỡng con ngư­ời cả về tâm hồn, lối sống

      Nếu như ở những câu thơ đầu, người cha nhắc con về tình cảm gia đình, thì đến đây, cha nhắc con nhớ con được lớn lên trong thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình của quê hư­ơng. Như vậy, qua phần thơ thứ nhất, người cha muốn nói với con rằng con sinh ra lớn lên trong tình yêu th­ương của cha mẹ,  trong một quê hư­ơng t­ơi đẹp và nghĩa tình- Đây là cội nguồn sinh d­ưỡng của mỗi con ngư­ời.

     Tiếp đến phần thơ thứ hai, cha muốn con khắc cốt ghi xương cuộc sống nơi mình đã sống, đã trưởng thành, cuộc sống ấy gắn bó với “người đồng minh”:

“Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn 

Xa nuôi chí lớn

Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh

Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối

Lên thác xuống ghềnh

Không lo cực nhọc”

      Ở đây, nhà thơ đã biểu cảm trực tiếp tình cảm của mình qua động từ thương. Ông thương người đồng minh của mình vì cuộc sống cực nhọc. Nhà thơ đã có cách nói mộc mạc, giản dị mà độc đáo. Lấy cao, xa làm thước đo tình cảm và ý chí của con người. Đó là cách nói phản ánh tư duy của người miền núi. Bằng các biện pháp nghệ thuật so sánh, điệp ngữ, sử dụng thành ngữ, Y Phương đã khắc họa cuộc sống vất vả, khó khăn, thiếu thốn của người đồng minh. Thế nhưng, hơn hết, đoạn thơ còn bộc lộ được những phẩm chất tốt đẹp của con người miền núi. Đó là việc dám bất chấp những khó khăn, thực tế của cuộc sống: không chê đá gập ghềnh, không chê thung nghèo đói. Ngoài ra, họ là những người có sức sống mạnh mẽ, dẻo dai như sông như suối, không quản ngại cực nhọc – khó khăn. 

       Người đồng minh còn là những người luôn gắn bó, thủy chung với quê hư­ơng dẫu còn nhọc nhằn, nghèo đói:

“Người đồng mình thô sơ da thịt

Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”

       Phẩm chất của con người quê hương  còn được người cha ca ngợi qua cách nói đối lập tương phản giữa hình thức bên ngoài và giá trị tinh thần bên trong nhưng rất đúng với người miền núi.

       Đó là những con người sống giản dị mà mạnh mẽ, hồn nhiên mà mộc mạc. Người miền núi tuy có thể mộc mạc, thô sơ da thịt, có thể không biết nói khéo, không biết nói hay…  nhung ý nghĩ của họ, phẩm chất của họ thì thật là cao đẹp. Chính cái hồn nhiên mộc mạc ấy lại chứa đựng sức sống mạnh mẽ của dân tộc ; giầu chí khí, niềm tin,  không hề nhỏ bé về tâm hồn, về ý chí và  đặc biệt là khát vọng xây dựng quê hương. Ý chí và mong ước ấy được cô đúc trong hai câu thơ vừa có hình ảnh cụ thể lại vừa hàm chứa ý nghĩa sâu sắc:   

                    “Người đồng mình  tự đục đá kê cao quê hương

Còn quê hương thì làm phong tục.”

     Việc “ đục đá” là khó, là đòi hỏi nghị lực, nhưng người quê hương ta đã làm,vẫn làm dể làm rạng rỡ quê hương. Chính những đức tính tốt đẹp cùng với sự lao động cần cù, nhẫn nại hàng ngày đã tạo nên sức mạnh để làm nên quê hương với truyền thống với phong tục tập quán tốt đẹp. Người cha đã tâm sự với con về tất cả những gì tốt đẹp nhất của người quê hương, nơi con đang sinh sống, cái nôi đang nuôi con khôn lớn, trưởng thành.

phan tich bai tho noi voi con
Phân Tích Bài Thơ Nói Với Con Lớp 9 Của Y Phương | Văn Mẫu

      Người cha nói với con bằng giọng điệu tâm tình, tha thiết:

“Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường

Không bao giờ nhỏ bé được 

Nghe con.”

      Con ơi, nghe con – những cụm từ thể hiện tình cảm thiết tha của cha dành cho con. Đó là lời thủ thỉ tâm tình  của người cha với con về quê hương, một quê hương nhọc nhằn vất vả đã nuôi dưỡng chí lớn cho những đứa con. Qua đây cha nhắc con phải sống nghĩa tình gắn bó thuỷ chung với quê hư­ơng,  biết tự hào về truyền thống quê hương; biết chấp nhận và v­ượt qua gian  nan thử thách bằng ý chí và bằng niềm tin của mình, đặc biệt là cần sống mạnh mẽ, tự tin mà vững bứ­ớc trên đ­ờng đời.

      Nói với con là một bài thơ giản dị nhưng đậm đà tình cảm. Qua bài thơ, người đọc cảm nhận được tình cảm yêu quý, tự hào về quê hương của người cha và tình yêu, lòng tin tưởng của cha dành cho con. Tin rằng, qua những câu thơ thủ thỉ tâm tình như thế này, người con sẽ thấu hiểu và vô cùng xúc động trước tấm lòng bao la bát ngát như núi Thái Sơn của đấng sinh thành.

>> XEM THÊM: Suy Nghĩ Về Cội Nguồn Sinh Dưỡng Của Mỗi Người

Spread the love
Loading...

Check Also

nghị luận về lòng tự trọng

Suy nghĩ về lòng tự trọng | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Suy nghĩ về lòng tự trọng (Bài làm của học …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *