Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân Tích Bài Thơ Ngắm Trăng Lớp 8 Của Hồ Chí Minh | Văn Mẫu

Phân Tích Bài Thơ Ngắm Trăng Lớp 8 Của Hồ Chí Minh | Văn Mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh (Bài làm của học sinh Phạm Hoài Thu)

Đề bài: Phân tích bài thơ Ngắm trăng Lớp 8 của Hồ Chí Minh

phan tich bai tho ngam trang
Phân Tích Bài Thơ Ngắm Trăng Lớp 8 Của Hồ Chí Minh | Văn Mẫu

BÀI LÀM

      Tháng 1- 1941, sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, Bác về nước, để chỉ đạo cách mạng trong nước. Tháng 5 năm ấy Hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Ðảng họp ở hang Pác Bó dưới sự chủ tọa của Người, quyết định thành lập Việt nam độc lập đồng minh tức là mặt trận Việt minh để đoàn kết đông đảo nhân dân đánh Pháp đuổi Nhật, giải phóng dân tộc. Cần tranh thủ thêm sự giúp đở của đồng minh, mà đồng minh gần ta nhất là Trung Quốc. Người hiểu biết trung Quốc hơn ai hết nên Trung ương cử Người đi Trùng Khánh nhằm mục đích tranh thủ sự viện trợ của chính phủ Tưởng Giới Thạch, bên trong thì đặt quan hệ với Ðảng Cộng Sản Trung Quốc. Ði suốt trong 10 ngày 5 đêm, đến một thị trấn Túc Vinh thuộc tỉnh Quảng Tây Bác bị bắt. Hơn một năm trong nhà tù Tưởng Giới Thạch Bác đã làm 133 bài thơ in trong cuốn Nhật lý trong tù, Ngắm trăng là một trong số các bài thơ nằm trong tập thơ ấy.

      Ngắm trăng là một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt, bài thơ thể hiện lòng yêu trăng tha thiết và bản lĩnh chiến sĩ kiên cường đã tạo nên một cuộc vượt ngục tinh thần của người tù cách mạng Hồ Chí Minh. Đặc biệt, trong bài thơ, chất tình và chất thép đã hòa quyện vào nhau để làm nên vẻ đẹp của phong cách thơ Bác. Bài thơ ghi lại một cảnh ngắm trăng trong nhà tù, qua đó nói lên một tình yêu trăng, yêu thiên nhiên tha thiết. Đọc bài thơ đầu ẩn chứa một nụ cười thoáng hiện:

“Ngục trung vô tửu diệc vô hoa

Loading...

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?”

Dịch thơ:

                “Trong tù không rượu cũng không hoa

                  Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ”

     Hai câu thơ đầu ẩn chứa một nụ cười thoáng hiện. Đang sống trong nghịch cảnh, và đó cũng là sự thật “Trong tù không rượu cúng không hoa” thế mà Bác vẫn thấy lòng mình bối rối, và vầng trăng xuất hiện trước cửa ngục đêm nay khiến cho Người vô cùng xúc động. Đêm nay trong tù, Bác thiếu hản rượu và hoa, nhưng tâm hồn Bác vẫn dạt dào trước vẻ đẹp hữu tình của thiên nhiên. Trước khung cảnh thơ mộng đó, người tù vừa băn khoăn, vừa bối rối tự hỏi mình rằng: Tâm hồn thì thơ mộng mà chân tay lại bị cùm trói, trăng đẹp thế mà chẳng có rượu, có hoa để thưởng trăng?

     Nhưng cũng chính vào những phút giây căng thẳng như thế, Hồ Chí Minh lại cũng tìm được cách để giành lấy một sự thư thái, nó là trạng thái cân bằng không thiếu được, nói như cách nói tâm lý học: ông đã tự phân thân để có một cuộc sống thứ hai – nghĩa là từ trong tâm thức, ông đã mang sẵn cốt cách một thi nhân. Và ở đây ta đang nói đến những ngày tù ngục trong nhà tù Quốc dân Đảng Trung Quốc, cuộc sống thứ hai trong khung cảnh tù đày của Hồ Chí Minh là cuộc sống bên trong, cuộc sống hướng nội. Hướng nội – trong cách nhìn sự vật, trong cách độc thoại với chính mình, và hướng nội cả trong cách “vượt ngục” bằng “ý tại ngôn ngoại” của những vần thơ tù.

      Ở đây sự “vượt ngục” đã hoàn thành một cách thần kỳ, sự phấn đấu trở nên hài hòa, hồn nhiên, thư thái: “Trong tù không rượu cũng không hoa, Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ; Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”. “Trong tù không rượu cũng không hoa” là việc cố nhiên. Nhưng “Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ” không phải việc cố nhiên nữa. Hằng ngày, chúng ta đối diện với vầng trăng, có khi là ánh trăng ngày rằm tròn vành vạnh, nhưng có khi trăng còn bị lãng quên. Thế mà, với một người tù, vầng trăng đã trở nên thật đặc biệt. Thấy trăng đẹp thi nhân đã bối rối cả tâm trí: “làm thế nào bây giờ”, câu hỏi thốt ra tự tâm hồn thơ mộng của người tù vượt lên hoàn cảnh. Cái thơ mộng này sóng đôi với cái thực tế trên tạo nên một thi vị rất Hồ Chí Minh. Bác yêu trăng, nhưng cũng không thể quên được hoàn cảnh gông cùm dưới chân:

“Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích khán thi gia”

Dịch thơ:

               “Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

                Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”

     Ở mỗi câu, chữ chỉ người (nhân, thi gia) và chữ chỉ trăng (nguyệt) đặt ở hai đầu câu, ở giữa là cửa nhà tù (song), mặt khác, hai câu còn tạo thành một cặp đối: người và trăng, minh nguyệt và thi gia. Với kết cấu đó, bài thơ có một hiệu quả nghệ thuật đáng kể. Hai câu thơ dịch đã làm mất đi cấu trúc đăng đối, tức cũng giảm đi phần nào sức truyền cảm. Ngoài ra, câu thơ dịch thứ tư có hai từ gần đồng nghĩa (nhòm, ngắm) rõ ràng là chưa cô đúc, đó là chưa kể chữ nhòm ở đây không được nhã, nhất là lại nhòm khe cửa.

      Ít thấy ai thương trăng trong cái tư thế lạ kỳ này. Trong mối tương giao tri kỷ tri âm giữa con người và vầng trăng, cái song sắt hiện lên thật thô bạo và bất lực. Hồ Chí Minh ngắm trăng rất giống người xưa trong niềm say mê cái đẹp thiên nhiên nhưng cũng khác người xưa trong sự phát hiện vẻ đẹp của cõi người. Người xưa ngắm trăng thấy trăng đẹp càng ngậm ngùi cho cõi đời trầm luân cát bụi. Với Hồ Chí Minh, người ngắm trăng, mê trăng thì trăng cũng mê người. Đây không chỉ là cái hay của bút pháp mà là vẻ đẹp của một nhân sinh quan. Cũng cần chú ý thêm: để biểu hiện con người, ở đầu câu thơ trên tác giả dùng chữ nhân, ở cuối câu thơ dưới tác giả dùng thi gia. Hai chữ ấy, cố nhiên, vẫn chỉ là một đối tượng, nhưng đối tượng ấy đã có sự biến đổi. Nếu như trước cuộc ngắm trăng, đấy là người tù, thì sau cuộc ngắm trăng người tù biến mất và xuất hiện nhà thơ. Rõ ràng đã có một cuộc “vượt ngục”, và như đã nói trên: cuộc “vượt ngục” đã hoàn thành một cách thần kỳ.

     Trong phút chốc, Bác đã quên đi cái hiện thực phũ phàng, nghiệt ngã chốn lao tù để thảnh thơi mà “thưởng nguyệt” như cái thú thanh tao của thi sĩ muôn đời. Vẻ đẹp thiên nhiên ở đây giản dị mà độc đáo : ánh trăng soi qua khung cửa sổ nhà lao và trở thành tri âm, tri kỉ của người tù.

     Ngắm trăng, thưởng trăng đối với nhà thơ, nhà cách mạng Hồ Chí Minh là một nét đẹp của tâm hồn rất yêu đời và khát khao tự do. Tự do cho con người. Tự do để tận hưởng mọi vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương xứ sở.Dù trong hoàn cảnh ngục tù đau khổ thiều thốn nhưng Bác vẫn tự tạo cho mình một tư thế ngắm trăng tuyệt đẹp. Bài thơ Ngắm trăng là một trong những bài thơ Bác lấy đề tài về trăng – một thành công lớn trong rất nhiều bài thơ cùng viết vềđề tài này của người.

>> XEM THÊM: Thân thể ở trong lao Tinh thần ở ngoài lao

>> XEM THÊM: Phân Tích Bài Thơ Chiều Tối

>> XEM THÊM: Phân tích bài thơ tức cảnh Pác Bó

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *