Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân tích bài thơ muốn làm thằng cuội Của Tản Đà | Văn Mẫu 8

Phân tích bài thơ muốn làm thằng cuội Của Tản Đà | Văn Mẫu 8

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích bài thơ Muốn làm thằng cuội của Tản Đà

(Bài làm của học sinh Đỗ Thảo Nguyên)

Đề bài: Phân Tích Bài Thơ Muốn Làm Thằng Cuội Của Tản Đà

BÀI LÀM

    Tản Đà tên thật Nguyễn Khắc Hiếu, là một nhà thơ, nhà văn và nhà viết kịch nổi tiếng của Việt Nam. Trong văn đàn Việt Nam đầu thế kỹ 20, Tản Đà nổi lên như một ngôi sao sáng, vừa độc đáo, vừa dồi dào năng lực sáng tác. Ông là một cây bút phóng khoáng, xông xáo trên nhiều lĩnh vực. Đi khắp miền đất nước, ông đã để lại nhiều tác phẩm với nhiều thể loại. Ông đã từng làm chủ bút tạp chí Hữu Thanh, An Nam tạp chí. Với những dòng thơ lãng mạn và ý tưởng ngông nghênh, đậm cá tính, ông được đánh giá là người chuẩn bị cho sự ra đời của thơ mới trong nền văn học Việt Nam, là “gạch nối giữa hai thời kỳ văn học cổ điển và hiện đại”. Bài thơ Muốn làm thằng cuội là một trong số những bài thơ hay của Tản Đà.

Loading...

Phân tích bài thơ muốn làm thằng cuội

     Những năm 20 của thế kỷ XX, Tản Đà là thi bá trên thi đàn Việt Nam. Tài hoa, lãng mạn, thoát ly và ngông là phong cách nghệ thuật của thi sĩ Tản Đà. Trong bài Thú ăn chơi, thi sĩ viết: 

Trời sinh ra bác Tản Đà 
           Quê hương thời có, cửa nhà thời không 
           Nửa đời Nam, Bắc, Tây, Đông, 
           Bạn bè sum họp, vợ chồng biệt ly, 
           Túi thơ đeo khắp ba kỳ, 
           Lạ chi rừng biển, thiếu gì gió trăng… 

     Bài thơ Muốn làm thằng Cuội là bài thơ kiệt tác, tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Tản Đà thi sĩ: 

 Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi! 
      Trần thế em nay chán nửa rồi. 
      Cung quế đã ai ngồi đó chửa? 
      Cành đa xin chị nhắc lên chơi 
      Có bầu có bạn can chi tủi, 
      Cùng gió, cùng mây thế mới vui. 
      Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám, 
      Tựa nhau trông xuống thế gian cười. 

     Mở đầu bài thơ là một tiếng kêu buồn lắm chị Hằng ơi. Một tiếng kêu đầy ắp tâm sự như Xuân Diệu từng nhận xét. 

Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi! 
      Trần thế em nay chán nửa rồi

     Chị Hằng thì phải ở cung trăng chứ còn gì nữa! Thì ra thi sĩ của chúng ta muốn làm thàng Cuội để tâm sự cùng chị Hằng Nga xinh đẹp. Hai câu mở đầu bài thơ như một tiếng kêu than. Chẳng cần phải mượn cái khác để diễn tả nỗi buồn trong lòng mình, thi sĩ bộc bạch ngay nỗi lòng mình. Hai chữ buồn lắm thật chân thành. Thi sĩ chỉ lòng mình ra trong tiếng gọi tha thiết. Ta thường gặp trong thơ Tản Đà một vẻ buồn chán, cái buồn lan trùm tất cả. Vì buồn lắm như thế nên thi sĩ mới "muốn làm thằng Cuội . Nhưng không phải là cái buồn vô cớ, càng không phải kiếm cớ buồn đẽ được lên tiên. Cái buồn ở đây là cái buồn đời, buồn chán cuộc đời tối tăm, đen bạc, đảo điên. Không ít lần Tản Đà kêu chán đời: "Đời đáng trách biết thôi là đủ – Sự chán đời xin nhủ lại tri âm", "Gió gió mưa mưa đã chán phèo – Sự đời nghĩ đến lại buồn teo"… Sống trong bối cảnh xã hội thực dân nửa phong kiến những năm đầu thế kỉ XX, chẳng phải chỉ riêng Tản Đà buồn chán. Không khí tù hãm, u uất của một dân tộc bị mất nước bao trùm hết thảy, đè nặng tâm trí con người, nhất lại là những con người nhạy cảm như thi nhân. Tâm trạng buồn chán là tâm trạng của thời đại. Có trăm ngàn vẻ buồn khác nhau song đều thấy điểm chung là sự bế tắc trước thực tại cuộc đời, từ đó mà sinh ra chán nản, bất mãn đối với thời cuộc

     Nỗi buồn đến mức buồn lắm trong cô đơn chỉ còn biết gọi chị Hằng để giãi bày tâm sự. Ba tiếng chị Hằng ơi Rất biểu cảm, ý vị làm cho giọng thơ thiết tha thân mật. Câu thơ đầy ắp tâm sự buồn và chán. Tản Đà đã từng viết: Đời đáng chán hay không đảng chán, nay thì đã chán nửa rồi. Bài thơ in trong tập Khối tình con xuất bản năm 1916, qua đó ta thấy rõ nguyên cớ sâu xa, buồn và chán vì trần thế, vì cuộc đời xấu xa, vì chế độ thực dân nửa phong kiến ngột ngạt, thối nát tù hãm. Vì công danh dở dang: Tài cao, phận thấp, chí khí uất. Buồn vì non nước đang bị ngoại bang thống trị “Lệ ai giàn giụa với giang san”. Đó là nỗi buồn của một thế hệ trong vòng nô lệ lầm than. Là một thi sĩ đa cảm, đa tình, nỗi buồn đã kết thành mối sầu: 

Nửa ngòi bút ngỗng bao sinh lụy 
       Một mối tơ tằm mấy đoạn vương. 
                            (Đề khối tình con thứ nhất) 
       Một chữ xin rất chân thành thiết tha, như nài nỉ: 
       Cung quế đã ai ngồi đó chửa ? 
       Cành đa xin chị nhắc lên chơi. 

      Hai câu thực đã làm rõ đề bài Muốn làm thằng Cuội ở nơi cung trồng, cung quế. Câu hỏi tu từ gợi nhiều man mác bâng khuâng. Cành đa đã trở thành cái thang bắc lên chín tầng mây cao xanh để chị nhắc lên chơi cung quế. Đó là giấc mộng thoát ly. Mộng vì chán đời, ngán đời. Mộng có tính phủ định. 

 Nghĩ đời lắm lúc không bằng mộng 
       Tiếc mộng bao nhiêu lại ngán đời. 
                                                (Nhớ mộng) 

     Có lên được cung quế mới đỡ tủi, mới thỏa thích, thế mới vui. Có chị Hằng làm bầu bạn. Có gió, có mây cùng chơi với. Điệp ngữ (có, cùng) và phép đối được vận dụng sáng tạo, có cả tiểu đối và bình đối. Cách ngắt nhịp 2/2/3 tạo nên giọng thơ nhún nhảy lâng lâng. Thấm đẫm vần thơ là chất phong tình lãng mạn, đọc lên nghe rất thú vị: 

  Có bầu/ có bạn, / can chi tủi, 
       Cùng gió! cùng mây, / thế mới vui. 

     Đúng như nhà phê bình văn học Lê Thanh trong cuốn Tản Đà thi sĩ (1939) đã nhận xét: "Thơ của ông (Tản Đà) là chất thơ trong như lọc với những cảnh tượng không rõ rệt những hình ảnh mờ mờ, ông vẽ những bức tranh tuyệt bút với những tư tưởng lâng lâng, với những cảm giác mơ mộng, ông làm nên những câu thơ tuyệt mỹ….". Thật là mơ mộng và cũng thật là tình tứ. Tâm hồn lãng mạn của thi nhân đã tìm được một địa điểm thoát li lí tưởng và tuyệt đối, ởi lên đến đấy là có thể hoàn toàn xa lánh được cái "cõi trần nhem nhuốc" mà ong đã chán ghét.

    Nhưng khát vọng của Tản Đà không chỉ là trốn chạy và xa lánh. Đi vào cõi mộng, thi sĩ vẫn mang theo đầy đủ bản tính đa tình và "ngông" của mình, vẫn muốn được sống một cuộc sống đích thực với những niềm vui mà ở cõi trần ông không bao giờ tìm thấy.

 

     Mạch cảm xúc lãng mạn và cái ngông được đẩy lên cao độ bằng một hình ảnh tưởng tượng đầy bất ngờ và ý vị của Tản Đà:

Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám, 
      Tựa nhau trông xuống thế gian cười. 

    Đêm trung thu trăng sáng, đẹp, người người đều ngẩng đầu lên chiêm ngưỡng trăng thì nhà thơ lại đang gnồi trên cung trăng, tựa vai chị Hằng Nga để cùng ngắm thế gian và… cười. Cái cười ở đây có thể có cả hai ý nghĩa, vừa thỏa mãn vì đã đạt được khát vọng thoát li mãnh liệt, đã xa lánh hẳn được cõi trần bụi bặm, vừa thể hiện sự mỉa mai, khinh bỉ cái cõi trần gain giờ đây chỉ còn là "bé tí" khi mình đã bay bổng được lên trên nó. Đó là đỉnh cao của hồn thơ lãng mạn và ngông của Tản Đà.

    Muốn làm thằng Cuội không chỉ là tâm sự của Tản Đà, mà còn là tâm sự chung của người dân Việt Nam lúc này. Vừa chán ghét thực tại tù túng của xã hội thực dân nửa phong kiến vừa khao khát tự do mãnh liệt, thế nhưng, thế nhưng hiện thực phũ phàng không cho họ được thỏa mãn niềm mong ước đó, vậy nên, đành gửi gắm vào thơ văn.

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *