Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Cảm nhận về vẻ đẹp sông hương trong tác phẩm ai đã đặt tên cho dòng sông của hoàng phủ ngọc tường

Cảm nhận về vẻ đẹp sông hương trong tác phẩm ai đã đặt tên cho dòng sông của hoàng phủ ngọc tường

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy nêu cảm nhận về vẻ đẹp sông Hương trong tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường?

(Bài làm của học sinh)

Đề bài: Cảm nhận về vẻ đẹp sông Hương trong tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường?

BÀI LÀM:

        “Nếu có thể so sánh thì tôi nghĩ rằng Sơn Nam thuộc đến ngõ ngách, đến tích xưa của Sài Gòn, Bến Nghé, thì tôi nhớ được ít nhiều tên thành phố, tên làng ở Hà Nội, riêng Hoàng Phủ Ngọc Tường thì đằm cả tâm hồn trong khuôn mặt cuộc đời cùng với đất trời sông nước của Huế” (Tô Hoài ). Đúng vậy, với Hoàng Phủ Ngọc Tường, Huế trở thành một phần trong đời sống tinh thần của nhà văn, những kí ức viết về Huế thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng của nhà văn với mảnh đất giàu trầm tích văn hóa này. Ai đã đặt tên cho dòng sông là những trang văn ấn tượng mà ông dành riêng cho Huế. Bài kí được viết tại Huế tháng 1/1981 và đưa vào tập kí cùng tên năn 1984. Tác phẩm tựa một áng thơ trữ tình bằng văn xuôi ca ngợi sông Hương và văn hóa Huế qua tấm lòng thiết tha, yêu mến của người nghệ sĩ.

Loading...

       Sông Hương là một đặc ân trời đất dành riêng cho Huế, chỉ riêng sông Hương là thuộc về một thành phố duy nhất – thành phố Huế. Nếu xét ở chiều rộng, dài cũng như độ phù sa và tầm ảnh hưởng thì nó không thể sánh được với sông Hồng và sông Cửu Long, nhưng xét về mặt trừ tình thì sông Hương hơn hẳn. “sông Hồng là nỗi nhớ về phù sa của đời người. Sông Cửu Long là sức mạnh đi tới biển và sông Hương như nỗi hoài vọng về cái đẹp nào đó chưa đạt tới”. Người đời vẫn nói cái gì mà không đạt tới mãi mãi vẫn chỉ là niềm khát khao ngưỡng vọng. Sông Hương đã trở thành đối tượng khám phá của Hoàng Phủ Ngọc Tường trong trang kí Ai đã đặt tên cho dòng sông, Hoàng Phủ Ngọc Tường nhìn sông Hương khi thì giống một người mẹ bao dung, khi lại giống một người tình xa xôi.

Cảm nhận về vẻ đẹp sông hương trong tác phẩm ai đã đặt tên cho dòng sông của hoàng phủ ngọc tường

         Ngay từ câu văn mở đầu đoạn trích đã tấu lên khúc nhạc dạo đầu của một bản nhạc trữ tình thơ mộng. Người nghệ sĩ ấy đã so sánh với dòng sông đẹp mà mình đã từng nghe nói đến để thấy sông hương có một vẻ đẹp, một vùng đất cổ kính sâu lắng. Trong cuộc hành trình từ thượng lưu ra biển cả, sông Hương đã đến với Huế bằng tình cảm đắm say mãnh liệt. Nó tìm đến Huế để dâng hiến tất cả vè đẹp của mình, tạo cho Huế nét độc đáo của văn hóa Phú Xuân. Nhưng đến Huế cũng là cách sông Hương hiểu mình hơn, khám phá riêng những nét đặc sắc của mình.

         Dưới góc nhìn địa lí, trước khi về với vùng châu thổ, trước khi có được mặt nước êm đềm như không chảy, sông Hương là một bản trường ca của rừng già. Dòng sông được khắc họa bằng những hình ảnh ấn tượng: Mãnh liệt qua những ghềnh thác, cuộn xoáy như những cơn lốc. Rầm rộ dưới những bóng cây đại ngàn… Tác giả còn điểm xuyết qua những nét gân guốc bạo khỏe của sông Hương bằng màu đỏ chói lọi của hoa đỗ quyên rừng.

          Sông Hương có tính cách riêng, bằng khả năng liên tưởng của mình nhà văn thấy sông Hương như một cô gái Digan phóng khoáng và man dại. Rừng giã đã hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do, trong sáng. Nhưng câu văn đậm chất sử thi lãng mạn đã miêu tả sông Hương vừa dữ dội bạo liệt nhưng cung dịu dàng say đắm ngay đó. Lối viết của Hoàng Phủ Ngọc Tường có âm hưởng anh hùng ca mà vẫn mượt mà say đắm khác hẳn lối viết góc cạnh của Nguyễn Tuân.

          Bỏ rừng già về đến cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại. Sông Hương như một người con gái đẹp ngủ mơ màng chờ người tình đến đánh thức. Sông Hương hiện ra qua những nét duyên dáng qua đường cong của dải lụa mềm quấn lấy chân đồi Thiên Mụ, lúc này sông Hương thật gợi cảm. Sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng, chảng có dòng sông nào như Hương gian mà màu nước thay đổi theo từng thời điểm trong ngày “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím” tựa như đóa phù dung.

         Về đến cánh đồng Châu Hóa chẳng còn bóng dáng của cô gái Di gan man dại, phóng khoáng. Sông Hương đã chuyển dòng để mang vẻ đẹp dịu dàng của người mẹ phù sa bồi dắp nuôi dưỡng mảnh đất sứ xở. Hoàng Phủ Ngọc Tường đã theo sông Hương về đến cánh đồng Châu Hóa và bằng sự mẫn cảm củ một trái tim nghệ sĩ ông đã thấy sông Hương có vè đẹp “bình dị nhưng không bình thường” trầm mặc nhưng không ủy mị. Dịu dàng mà vẫn tiềm ẩn khí mạnh đất đai.

       Đẹp nhất, duyên dáng nhất, trữ tình nhất là về đến thành Huế. Sông Hương chẳng khác nào người tình xa xứ nay mới có dịp gặp lại cố nhân với bao náo nức mong chờ, con sông đã tìm đúng đường về như vui tươi hẳn lên. Sông Hương đi giữa điền bãi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long, kéo một đường thẳng cực yên tâm theo hướng Tây Nam đông bắc để hối hả tìm về thành Huế say đắm ngắm thành phố với cầu Tràng Tiền như mảnh trăng non rồi nhanh chóng nó uốn một cánh cung rất nhẹ. Đường cong ấy làm cho dòng sông như mềm hẳn đi như một tiếng vâng không nói ra của tình yêu. So sánh đến như thế thật quá là tài tình. Sông Hương về đến Huế và đã mang linh hồn của mảnh đất con người nơi đây. Nó trở nên duyên dáng, kín đáo, dịu dàng.

        Về với thành phố yêu quí của mình, Huế trong tổng thể vẫn giữ nguyên trạng nên sông giảm hẳn lưu tốc của dòng nước, khiến sông Hương khi đi qua thành phố đã trôi đi thực chậm, cơ hồ chỉ còn là mặt hồ yên tĩnh, phải chăng đó là điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế. Bằng bút pháp nhân hóa, so sánh kết hợp với khả năng liên tưởng phong phú, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã thấy nét độc đáo của sông Hương: lặng lẽ mơ màng tựa như người tài nũ đánh đàn lúc đêm khuya. Sông Hương đã hòa sắc cùng thành Huế bằng chính cái điệu lặng tờ trầm tư của mình:

Con sông dùng dằng, con sông không chảy

Sông chảy vào lòng nên Huế rất thơ

                                                                (Thu Bồn)

Con sông nửa thực nửa mơ

Nửa mong Lí Bạch, nửa chờ Khuất Nguyên

(Nguyễn Trọng Tạo)

        Sông Hương cứ lững lờ như không muốn trôi, lưu luyến thành Huế để rồi khi không dùng dằng thêm được nữa nó phải rời khỏi thành Huế: sông Hương đi chếch về phía Bắc, ôm lấy đảo cồn Hến quanh năm mơ màng trong sương khói. Sông Hương đi giữa màu xanh biếc của tre trúc và của những vườn cau vườn Vĩ Dạ. Nó mang theo sắc xanh gợi cảm. Trong cảm xúc của Hoàng Phủ Ngọc Tường sông Hương là dòng sông chung thủy, tác giả liên tưởng cuộc chia tay của sông Hương với Huế như cuộc chia tay lưu luyến của đôi tình nhân đi chưa nỡ nên phải vòng lại gặp nhau lần cuối. Tác giả đã so sánh sông Hương với Thúy Kiều. Ông nhân hóa dòng sông để nhấn mạnh tính cách của sông Hương tương đồng với nàng Kiều bao vương vấn, lẳng lơ, kín đáo đã chí tình trở lại tìm Kim Trọng trong đêm tình tự để nói một lời thề trước khi về biển cả. Hoàng Phủ Ngọc Tường là một cây bút tinh tế đã sử dụng biện pháp nhân hóa dòng sông, thổi hồn vào dòng sông, kết nối sông Hương với con người  với văn hóa của mảnh đất Châu Hóa xưa và xứ Huế nay.

        Bất kì con sông nào cũng chở trên mình nó bao biến động thời gian, bao vui buồn nhân thế, bao thăng trầm của thời đại. Sông Hương cũng đã trở trên mình nó bao biến động của lịch sử trở thành chứng nhân của biến thiên lịch sử. Nhà văn ví sông Hương như trang sử thi viết giữa màu cỏ lá, xanh biếc. Hóa ra sông Hương không chỉ có chất trữ tình mà còn mang vè đẹp hùng tráng giữa đời thường, nó là bản tình ca nhưng ở góc độ lịch sử nó là thiên anh hùng ca. Sông Hương đã sống những thế kỉ quang vinh với nhiệm vụ lịch sử của nó từ thuở là dòng sông biên thùy của đất nước các vua Hùng. Hoàng Phủ Ngọc Tường đã nhìn thấy từ dòng sông những dấu ấn lịch sử. Trong những thế kỉ trung đại, với tên gọi Linh Giang, nó đã oanh liệt bảo vệ biên giới phía Nam của Tổ quốc Đại Việt. Nó gắn liền với những chiến công của Nguyễn Huệ rồi đẫm máu trong những cuộc khởi nghĩa thế kỉ XIX. Sông Hương gắn với cuộc cách mạng tháng Tám bằng những chiến công rung chuyền. Sông Hương cùng những di sản văn hóa Huế đã oằn mình dưới sự tàn phá của Mĩ trong mùa xuân lịch sử Mậu Thân.

         Hoàng Phủ Ngọc Tường đã lội ngược dòng thời gian để khẳng định vai trò của sông Hương trong lịch sử dân tộc. Ngòi bút nhà văn lấp lánh niềm tự hào về lịch sử của một dòng sông có cái tên mềm mại diụ dàng nhưng đã từng giữ nhiệm vụ lịch sử vinh quang.

           Không chỉ trở trên mình biến động thời gian, sông Hương còn làm nên nền văn hóa của vùng đất nơi nó chảy qua. Sông Hương không lớn như sông Hồng, sông Cửu Long nhưng nó đã làm nên vùng văn hóa kinh kì Phú Xuân. Hoàng Phủ Ngọc Tường đã sử dụng vốn kiến thức uyên bác để khám phá vè đẹp phi vật thể của sông Hương. Sông Hương đã trở thành dòng sông văn hóa. Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường văn hóa là cái gì đó vô cùng linh thiêng, là tâm hồn cốt cách tinh túy muôn đời. Văn hóa là bài thơ của cuộc sống. Sông Hương uốn mình quanh những địa danh văn hóa cổ kính nên mang vè đẹp trầm mặc như triết lí, như cổ thi, nằm mơ màng lắng nghe tiếng chuông chùa Thiên Mụ, tiếng gà từ những xóm làng trung du bát ngát. Con sông ấy đã tạo nên những nét riêng trong phong tục tập quán, lối sống của người dân Huế. Nó mang linh hồn của mảnh đất, con người nơi đây. Nó giúp ta hiểu về tính cách dịu dàng, điệu sống chậm rãi của con người ở vùng kinh kì Phú Xuân.

Cảm nhận về vẻ đẹp sông hương trong tác phẩm ai đã đặt tên cho dòng sông của hoàng phủ ngọc tường

         Sông Hương cũng là dòng sông thơ, dòng sông ấy không bao giờ lặp lại mình trong cảm hứng của các nghệ sĩ. Nó thay đổi hình dạng trong những trang thơ, từ những vần thơ xanh biếc của Tản Đà đến những vần thơ hùng tráng, bất tử của Cao Bá Quát, rồi nỗi quan hoài vạn cổ, nỗi buồn trời non nước bâng khuâng trong thơ của Bà huyện Thanh Quan. Đặc biệt tác giả đặt sông Hương cạnh những trang Kiều, nhà văn gợi lại dòng Hương Giang nước trong veo với những phận Kiều đã được Tố Hữu đề cập đầy chất nhân đạo trong những trang thơ Từ ấy. Có thể thấy bằng những kiến thức phong phú, với cách viết đầy chất thơ Hoàng Phủ Ngọc Tường đã thức dậy một dòng sông. Đã gợi cảm hứng sáng tạo cho bao nghệ sĩ xưa và nay lẫn mai sau.

          Sông Hương còn là dòng sông của âm nhạc, bởi âm thanh của dòng sông như tiếng chuông chùa Thiên Mụ, tiếng mái chèo khua nước. Tiếng vỗ vào mạn thuyền đã hiện thành những điệu hò dân gian và nền âm nhạc cổ điển Huế. Tác giả thấy dòng nước như nguời tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya, ông đã gắn kết sông Hương với nền âm nhạc cổ điển Huế, toàn bộ nền âm nhạc cổ điển được hình thành trên dòng nước này, trong một khoang thuyền nào đó, giữa những tiếng rơi bán ấm của những mái chèo khuya, do vậy nghe nhạc Huế mà nghe ban ngày thật vô duyên bởi nhạc Huế có linh hồn riêng, cốt cách riêng mà hay nhất là được nghe trên sông Hương giữa mênh mông sông nước, giữa tĩnh lặng màn đêm. Chắc hẳn Nguyễn Du đã có những đếm trăng xuôi thuyền trên sông Hương ngắm phiến trăng sầu, lắng nghe âm thanh của dòng sông, gửi hồn vào những điệu nhạc dìu dặt từ khoang thuyền để âm hưởng của nhã nhạc cung đình Huế đã để lại dấu vết trong truyện Kiều.

         Khép lại những trang kí, Hoàng Phủ Ngọc Tường kết luận sông Hương xao xuyến như da thịt, ssau thẳm như thời gian. Thực ra người đọc đã phần nào cảm nhận được vì sao có tên sông Hương, nhưng tác giả vẫn muốn nhấn mạnh thêm bằng một huyền thoại mĩ lệ. Không chỉ lưu ý người đọc cái tên đẹp mà còn gợi lên niềm biết ơn những người đã khai phá ra mảnh đất này để mỗi lần đến Huế lại băn khoăn “Ai đã đặt tên cho dòng sông”

         Cảm nhân về sông Hương, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã bộc lộ một cái tôi tài hoa, uyên bác. Raxum Zamatop đã từng nói rằng nếu nhà thơ không tham gia vào việc hoàn thành thế giới thì thế giới đã không được đẹp đẽ như thế này. Bằng những trang viết tài hoa, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã góp phần tạo một thế giới sông Hương đẹp và thơ. Hành trình của sông Hương từ thượng nguồn ra biển chính là hành trình của đời người , hành trình của tâm hồn xứ Huế, của nền văn hóa Huế.

Spread the love
Loading...

Check Also

suy nghĩ về ý kiến thơ trước hết là cuộc đời sau đó mới là nghệ thuật

Suy nghĩ về ý kiến Thơ trước hết là cuộc đời sau đó mới là nghệ thuật | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy nêu suy nghĩ về ý kiến của nhà thơ, …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *