Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 10 /  Soạn bài Uy-lít-xơ trở về (Trích Ô-đi-xê – sử thi Hi Lạp) | Văn mẫu

 Soạn bài Uy-lít-xơ trở về (Trích Ô-đi-xê – sử thi Hi Lạp) | Văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Uy-lít-xơ trở về (Trích Ô-đi-xê – sử thi Hi Lạp)(Bài làm của học sinh Phan Đăng Di)

Đề bài:  Soạn bài Uy-lít-xơ trở về (Trích Ô-đi-xê – sử thi Hi Lạp)

BÀI LÀM

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả Hômerơ:

Loading...

– Là nhà thơ Hi Lạp sống vào khoảng TK IX – VIII TCN.

– Nơi sinh: đất I-ô-ni, ven bờ biển Tiểu Á.

– Là tác giả của hai thiên sử thi I-li-at và Ô-đi-xê. Tên tuổi của Hô-me-rơ trở thành niềm tự hào, kiêu hãnh mãi mãi trong kí ức của nhân dân Hi Lạp và loài người: “Thiên tài nghệ thuật của Hô-me-rơ là lò nung mà qua đó, những lớp quặng còn thô của truyền thuyết dân gian, của những câu hát được nấu chảy thành những thỏi vàng nguyên chất”  ( Biêlinxki- Nhà phê bình người Nga).

2. Tác phẩm” Ô-đi-xê”:

a) Nguồn gốc – đề tài:

Bắt nguồn từ truyền thuyết cuộc chiến tranh thành Tơ-roa, là sự tiếp nối của sử thi I-li-at.

Ô-đi-xê là bài ca về chàng Uy-lít-xơ vượt qua bao gian lao, thử thách, khổ ải mới được trở về đoàn tụ cùng gia đình.

b) Tóm tắt tác phẩm: Gồm 12 110 câu thơ chia làm 24 khúc ca. 

– Phần 1: Khúc ca I- XII:

  Câu chuyện được kể từ thời điểm Uy-lít-xơ sau 10 năm rời thành Tơ-roa vẫn chưa thể đặt chân lên mảnh đất quê hương và đang bị nữ thần Ca-líp-xô cầm giữ. Các thần linh cầu xin thần Dớt cho Uy-lít-xơ được đoàn tụ với gia đình. Dớt đồng ý.

  Trong khi đó tại quê nhà, Pê-nê-lốp, vợ chàng phải đối mặt với 108 kẻ quyền quý đến cầu hôn. Tê-lê-mác, con trai của Uy-lít-xơ, phải đương đầu với bọn chúng để bảo vệ gia đình.

  Tuân lệnh Dớt, nữ thần Ca-líp –xô buộc phải để Uy-lít-xơ rời đảo. Sau vài ngày Uy-lít-xơ và các bạn đồng hành gặp bão lớn, chiếc bè bị đánh tan tác, chàng may mắn dạt vào xứ sở của vua An-ki-nô-ốt. Chàng đã kể lại hành trình phiêu lưu mạo hiểm trong suốt 10 năm qua các miền đất lạ cho nhà vua.

– Phần 2: Khúc ca XIII- XXIV.

  Được vua An-ki-nô-ốt giúp đỡ, Uy-lít-xơ đã trở về quê hương, sau 20 năm xa cách, nơi chàng sẽ phải đối mặt với một nguy hiểm mới. Đó là 108 tên cầu hôn xảo quyệt rắp tâm chiếm đoạt hạnh phúc, tài sản của gia đình chàng. Uy-lít-xơ cùng con trai và gia nhân trung thành lập mưu trừng trị bọn chúng. Nữ thần A-tê-na xuống trần báo tin cho Uy-lít-xơ được Dớt cho phép đoàn tụ và trừng trị những kẻ phá hoại gia đình mình. Cuộc sống mới bắt đầu trên xứ sở I-tác, quê hương của chàng.

soạn bài Uy-lít-xơ trở về

c) Giá trị tác phẩm

– Thiên sử thi tập trung ca ngợi sức mạnh của trí tuệ, ý chí, nghị lực của con người và khát vọng chinh phục biển cả. Đồng thời còn là bài ca ca ngợi hạnh phúc gia đình, tình yêu chung thuỷ.

– Nghệ thuật: sức hấp dẫn mạnh mẽ và vẻ đẹp riêng không thể bắt chước nổi.

2. Đoạn trích “Uy-lít-xơ trở về”

a. Vị trí: Thuộc khúc ca XXIII, gần cuối tác phẩm. Sau khi Uy-lít-xơ thắng cuộc (thi bắn cung), chàng đã trừng trị bọn cầu hôn và gia nhân phản bội.

b. Đại ý:

Miêu tả hai cuộc tác động đối với nàng Pê-nê-lốp và cuộc đấu trí giữa Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp vượt qua thử thách để gia đình đoàn tụ, hạnh phúc.

c. Bố cục: 3 đoạn

+ Phần 1: Từ đầu" “kém gan dạ” : Tác động của nhũ mẫu và Tê-lê-mác lên Pê-nê-lốp. Uy-lít-xơ chấp nhận thử thách của Pê-nê-lốp, hướng con trai đến việc đối phó với bọn cầu hôn.

+ Phần 2: Còn lại: Cuộc đấu trí giữa Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ để nhận ra nhau bằng phép thử bí mật của chiếc giường cưới.

II. ĐỌC HIỂU ĐOẠN TRÍCH

1. Nhân vật Pê-nê-lốp:

a. Hoàn cảnh:

– Pê-nê-lốp đang ở trong hoàn cảnh éo le, rất đáng thương khi được nhũ mẫu báo tin Uy-lít-xơ đã trở về. Nàng chờ  chồng suốt 20 năm đằng đẵng " khát khao sự trở về đoàn tụ của Uy-lít-xơ. Nàng bị 108 kẻ cầu hôn thúc bách hòng chiếm đoạt nàng và tài sản của gia đình nàng " trì hoãn bằng kế tấm vải dệt mãi ko xong và thử thách tài bắn cung tên. Qua đây cho người đọc thấy nàng là là người vợ thuỷ chung, kiên trinh, khôn ngoan.

– Khi được  nhũ mẫu báo tin Uy-lít-xơ, chồng nàng, đã trở vềnàng đã có thái độ bình tĩnh, trấn an nhũ mẫu cũng là tự trấn an mình, hoài nghi lời nhũ mẫu. Nàng cho rằng đó là vị thần “bất bình vì sự láo xược bất kham và những hành động nhuốc nhơ” của bọn cầu hôn. Vì hai lẽ: ko một người trần nào có thể giết chết hết 108 kẻ cầu hôn ngang ngược và hung tợn đó; hơn nữa người giết chúng mới hôm qua nói chuyện với nàng về những tin tức liên quan đến Uy-lít-xơ như một người chứng kiến. Pê-nê-lốp lại rất đỗi phân vân, ko tin những lời của nhũ mẫu, ko tin người hành khất vừa chiến thắng bọn cầu hôn, giải thoát cho nàng  chính là Uy-lít-xơ. Nàng sợ bị lừa gạt. 

– Về phần Uy-lít-xơ, sau 20 năm bặt vô âm tín, nàng đã hết hi vọng chàng sẽ trở về: “ Còn về phần Uy-lít-xơ thì ở nơi đất khách quê người chàng cũng đã hết hi vọng trở lại đất A-cai, chính chàng cũng đã chết rồi”.

– Khi nhũ mẫu đưa ra bằng chứng thuyết phục(dấu hiệu riêng của Uy-lít-xơ: vết sẹo do răng nanh trắng của một con lợn lòi húc), lại dùng cả tính mệnh của mình ra để đánh cuộc, quả quyết khẳng định tin tức Uy-lít-xơ đã trở về, Pê-nê-lốp tỏ ra rất tỉnh táo, khôn ngoan, thận trọng. Nàng không cương quyết bác bỏ mà thần bí hóa mọi việc và quyết định xuống lầu “để xem xác chết của bọn cầu hôn” và đặc biệt là “người giết chúng”.

– Khi bước xuống lầu, đối diện với người hành khất, tâm trạng của Pê-nê-lốp rất đỗi “phân vân”, lúng túng tìm cách ứng xử. Nàng dò xét, suy nghĩ, tính toán mông lung nhưng cũng ko giấu được sự bàng hoàng, xúc động(…nàng đến trước mặt Uy-lít-xơ, dưới ánh lửa hồng, dựa vào bức tường đối diện… ngồi lặng thinh trên ghế hồi lâu, lòng sửng sốt, khi thì đăm đăm âu yếm nhìn chồng, khi lại ko nhận ra chồng dưới bộ quần áo rách mướp).

– Thấy thái độ lạnh lùng của mẹ, Tê-lê-mác trách mẹ gay gắt , thể hiện sự nóng nảy, bộc trực của một chàng trai trẻ rất thương yêu cha mẹ.

– Trước lời trách móc của con trai, Pê-nê-lốp đã giải thích cho con hiểu tâm trạng “kinh ngạc”, phân vân, xúc động nhưng vẫn hết sức tỉnh táo của mình nên hành động giữ khoảng cách với Uy-lít-xơ. Nàng nói với con nhưng lại hướng tới Uy-lít-xơ , ngầm đưa ra thử thách (Nếu quả thực… ko ai biết hết). Chứng tỏ nàng rất khôn ngoan, thận trọng. Tác giả dùng 3 lần từ “thận trọng” để khắc họa đặc điểm  con người của Pê-nê-lốp, định ngữ thể hiện vẻ đẹp trong phẩm chất nhân vật. Đây cũng là biện pháp nghệ thuật thường dùng của thể loại sử thi.

– Khi Uy-lít-xơ nói rõ bí mật về chiếc giường cưới, Pê-nê-lốp hoàn toàn tin đó chính thực là Uy-lít-xơ, chồng nàng, người yêu thương và thuỷ chung với nàng " thái độ của nàng hoàn toàn thay đổi. Nàng xúc động cực điểm Nàng bèn chạy ngay lại, nước mắt chan hoà, ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng. Nàng cầu xin Uy-lít-xơ tha th, giải thích nguyên nhân của thái độ lạnh lùng, thận trọng đưa ra thử thách của mình. Nàng oán trách thần linh gây nên sự mất mát lớn của 2 người (Ôi! Thần linh…đầu bạc.) đồng thời khẳng định Uy-lít-xơ đã thuyết phục được sự hoài nghi, cảnh giác thường trực của nàng bằng việc chàng đã hóa giải được phép thử bí mật của chiếc giường cưới.

– Pê-nê-lốp ko hề vô cảm, tàn nhẫn mà sự thận trọng, hoài nghi của nàng cho thấy tính chất phức tạp của thời đại- những nguy hiểm luôn rình rập, đe dọa họ. Pê-nê-lốp vô cùng vui mừng. Tác giả lấy cái mừng rỡ của những người thủy thủ bị đắm thuyền may mắn sống sót khi được đặt chân lên đất liền với niềm vui, niềm hạnh phúc khi Pê-nê-lốp nhận ra Uy-lít-xơ, chồng nàng, đã thực sự trở về " diễn tả niềm hạnh phúc vô bờ như được hồi sinh của nàng.

=> Vẻ đẹp của nhân vật Pê-nê-lốp: Thông minh, nghị lực, thận trọng và khôn ngoan, thủy chung, kiên trinh bảo vệ phẩm giá của mình và hạnh phúc gia đình.

soạn bài Uy-lít-xơ trở về

2. Nhân vật Uy-lít-xơ:

– Uy-lít-xơ nổi tiếng là một người anh hùng trí xảo, trí tuệ sánh tựa thần linh. Chàng chính là người bày mưu con ngựa gỗ, góp phần kết thúc thắng lợi cuộc chiến tranh thành Tơ-roa. Chàng đã phải sử dụng sức khoẻ phi thường, mưu trí khôn ngoan để vượt qua bao nhiêu khó khăn, nguy hiểm để trở về quê nhà sau 20 năm xa cách.

– Khi về đến nhà, trước khi vợ đưa ra thử thách, Uy-lít-xơ đã giả làm hành khất, kể lại câu chuyện về chồng nàng Pê-nê-lốp cho nàng nghe như mình là người chứng kiến, cùng con trai tiêu diệt 108 kẻ cầu hôn và trừng trị những đầy tớ phản bội. Uy-lít-xơ  chứng tỏ mình là người “cao quý và nhẫn nại”, thông minh, trí xảo. Bởi nếu khẳng định mình là Uy-lít-xơ, chồng nàng Pê-nê-lốp, người mà nàng chờ đợi mỏi mòn bấy lâu trong khi chàng đang trong bộ dạng hành khất tiều tụy và hơn nữa Pê-nê-lốp  vốn thận trọng, khôn ngoan sẽ ko tin lời chàng.  Đồng thời, nếu để bọn  cầu hôn biết được " Uy-lít-xơ khó bề dễ dàng tiêu diệt được chúng.

– Uy-lít-xơ “mỉm cười” khi nghe Pê-nê-lốp đáp lại những lời trách móc của con trai" Chàng đồng tình chấp nhận thử thách và tin vào trí tuệ của mình.

– Trí tuệ của Uy-lít-xơ cũng được Tê-lê-mác và nhũ mẫu ngợi ca:“là người nổi tiếng khôn ngoan, ko một kẻ phàm trần nào sánh kịp”, “người đang có trong đầu một ý nghĩ rất khôn”.

– – Sau khi tắm, trở lại đúng dáng hình của mình, “đẹp như một vị thần” nhưng vẫn bị Pê-nê-lốp nghi ngờ, Uy-lít-xơ hờn dỗi, trách móc Pê-nê-lốp; chàng thanh minh cho lòng chung thuỷ của mình (Thôi,…nay) ,Tạo cớ cho Pê-nê-lốp đưa ra thử thách.

– Khi nghe Pê-nê-lốp sai nhũ mẫu dịch chuyển chiếc giường cưới chứa bí mật riêng tư của họ, chàng giật mình, chột dạ, sợ Pê-nê-lốp đã thay lòng đổi dạ nếu như chiếc giường đã bị dịch chuyển và chàng đã nói rõ bí mật của chiếc giường " giải đáp thử thách của Pê-nê-lốp và chứng tỏ lòng chung thủy của mình.

– Khi hiểu rõ tình cảm của Pê-nê-lốp, trước sự xúc động mãnh liệt của nàng, Uy-lít-xơ “khóc dầm dề”. Đó là nước mắt của sự cảm động, niềm vui, niềm hạnh phúc.

=> Vẻ đẹp của nhân vật Uy-lít-xơ: Cao quý, nhẫn nại, thông minh, thủy chung và hết lòng vì vợ con.

III. TỔNG KẾT

1. Nội dung:

– Đề cao vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của con người Hi Lạp thời cổ đại.

– Khẳng định giá trị hạnh phúc gia đình khi người Hi Lạp chuyển từ chế độ thị tộc sang chế độ chiếm hữu nô lệ, hôn nhân một vợ một chồng.

2. Nghệ thuật:

– Cách kể chậm rãi, tỉ mỉ (lối trì hoãn sử thi).

– Sử dụng đối thoại để khắc hoạ nội tâm.

– So sánh mở rộng.

– Dùng định ngữ khẳng định vẻ đẹp của nhân vật.

>>> XEM THÊM : 

 

Spread the love
Loading...

Check Also

soạn bài văn bản

Soạn bài Văn bản | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Văn bản (Bài làm của học sinh  …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *