Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân tích tư tưởng nhân nghĩa bình ngô đại cáo | Bình Ngô Đại Cáo

Phân tích tư tưởng nhân nghĩa bình ngô đại cáo | Bình Ngô Đại Cáo

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích quan niệm nhân nghĩa của Nguyễn Trãi trong tác phẩm Bình Ngô đại cáo.

(Bài làm của học sinh Thu Lâm)

Đề bàiPhân tích tư tưởng nhân nghĩa bình ngô đại cáo

BÀI LÀM

     Nguyễn Trãi không chỉ là tác giả của những bài thơ Nôm, bài  phú tuyệt vời như "Cửa biển Bạch Đằng", "Cây chuối", "Bến đò xuân đầu trạm", "Côn Sơn ca"… mà ông còn là tác giả của bản thiên cổ hùng văn: Bình Ngô đại cáo (1428) rất xứng đáng được gọi là bản tuyên ngôn độc lập lần thứ 2 trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Trong bản tuyên ngôn này, Nguyễn Trãi đưa ra một quan niệm hoàn toàn tiến bộ: quan niệm nhân nghĩa.

Loading...

     Sau 20 năm bị xâm l­ược, đất nước ta trở lại độc lập. Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết “Bình Ngô Đại Cáo” công bố cuộc kháng chiến chính nghĩa của nghĩa quân Lam Sơn chống gịăc Minh đã kết thúc thắng lợi. Mở ra một kỷ nguyên mới- Kỷ nguyên độc lập dân tộc. Do tầm tư tưởng lớn lao, sự kiện trọng đại, lời văn hùng hồn khẳng khái  “Bình Ngô Đại Cáo” đã trở thành “áng thiên cổ hùng văn”  bậc nhất trong nền văn học chữ Hán. Văn bản gồm bốn phần, trong đó phần nêu luận đề chính nghĩa cũng là phần có chứa nguyên lí nhân nghĩa là phần đầu tiên của bài cáo.

phân tích tư tưởng nhân nghĩa bình ngô đại cáo

     Nguyên lí nhân nghĩa là nguyên lí cơ bản, làm nền tảng để triển khai toàn bộ nội dung bài cáo. Tất cả những nội dung được phát triển về sau đều xoay quanh nguyên lí này:

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

      Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là "yên dân", "trừ bạo". Yên dân là làm cho dân được an hưởng thái bình hạnh phúc. Muốn yêu dân thì phải trừ diệt mọi thế lực bạo tàn. Đặt trong hoàn cảnh Nguyễn Trãi viết Bình ngô đại cáo thì yêu dân mà tác giả nói tới là yêu dân Đại Việt đang bị xâm lược còn kẻ bạo tàn chính là giặc Minh cướp nước. Như vậy, với Nguyễn Trãi, nhân nghĩa gắn liền với yêu nước chống xâm lược trong quan hệ giữa dân tộc với dân tộc chứ không chỉ chung chung là quan hệ giữa người với người. Ta chống xâm lược là thành nhân nghĩa là chính nghĩa giặc xâm lược, cướp nước là bạo ngược, phi nghĩa. Nhân nghĩa, yên dân ,trừ bạo, yêu nước, chống xâm lược bảo vệ đất nước nội dung là chân lý khách quan. Nguyên lý gọi là tiền đề tư tưởng là cơ sở chân lý luận, là kim chỉ nam cho mọi thắng lợi của nghĩa quân Lam sơn của nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống giặc Minh, là điểm tựa và linh hồn của bài Bình ngô đại cáo.

      Đây là nội dung mới, là sự phát triển của tư tưởng nhân nghĩa ở Nguyễn Trãi so với Nho giáo. Nhân nghĩa vốn là khái niệm cuả nho giáo nói về đạo lý là tình thương giữa con người với nhau. Nhân là thương người. Nghĩa là điều phải, điêù nên làm. Nhân là yêu, nghĩa là lý. Tác giả tiếp thu tư tưởng nhân nghĩa của Nho giáo hướng lấy lợi ích của nhân dân, dân tộc làm gốc. Nhân nghĩa của Nguyễn Trãi gắn liền với yêu nước, chống xâm lược.

      Theo nhà nghiên cứu Đinh Gia Khánh thì “tư tưởng này không mơ hồ, nó gắn chặt với chủ nghĩa yêu nước”. Chính vì “nhân nghĩa”, vì thương dân nên Nguyễn Trãi xem những hành động man rợ của quân Minh hành hạ nhân dân ta như đốt lửa thiêu sống, đào hố để chôn sống dân lành vô tội là những việc phi nhân nghĩa, là bạo ngược, do đó chúng ta phải trừng phạt. Như vậy có nghĩa là “việc nhân nghĩa”, hành động nhân nghĩa không phải một cái gì đó trừu tượng, chung chung, mà nó biểu hiện bằng “việc” cụ thể là chống quân xâm lược để giữ yên bờ cõi, tiêu diệt các nguồn phản động chống triều đình để xây dựng xã hội “vua sáng, tôi hiền”. Việc ấy phải được giao phó cho quân đội. Nguyễn Trãi không mơ hồ về sự nghiệp giải phóng dân tộc có thể dùng đường lối thỏa hiệp mềm yếu để chấm dứt can qua, hòa bình muôn thuở, mà phải có sức mạnh của quân sự và sức mạnh của “đại nghĩa”.

     Chính vì có tư tưởng nhân nghĩa làm nền tảng, cốt lõi nên nhà quân sự, nhà chính trị tài ba, lỗi lạc Ức Trai đã cố vấn cho Lê Lợi đánh thắng giặc Minh. Nội dung tư tưởng, quan niệm của Nguyễn Trãi tiến bộ và hoàn toàn đúng đắn. Ngay cả ở thời đại ngày nay, khi mà nước ta đang được sống trong hòa bình, nhưng có nhiều thế lực thù địch âm mưu chống phá nước ta thì tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi cũng hoàn toàn phù hợp.

>> XEM THÊM: Phân tích Bài Nước Đại Việt ta

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *