Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích ngôn ngữ kịch trong hồn trương ba da hàng thịt của lưu quang vũ | Văn mẫu

Phân tích ngôn ngữ kịch trong hồn trương ba da hàng thịt của lưu quang vũ | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy phân tích ngôn ngữ kịch trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

(Bài làm của học sinh Nguyễn Văn Linh)

Đề bài: Phân tích ngôn ngữ kịch trong Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

BÀI LÀM

     Xét từ khía cạnh tính chất của ngôn ngữ nhân vật, ngôn ngữ của vở kịch có hai dạng chính. Một là ngôn ngữ  khước từ và hai là ngôn ngữ dụ dỗ. Xung đột kịch được triển khai trên mạch đối thoại của hai kiểu ngôn từ này. Hồn Trương Ba nói tiếng nói khước từ. Những người trong gia đình hồn Trương Ba cũng nói tiếng nói khước từ. Còn lại từ Đế Thích đến xác anh hàng thịt đều nói theo lối dụ dỗ. Điểm đán lưu ý là cả hai kiểu tiếng nói này đều xuất phát từ lợi ích bản thân nhân vật.

Loading...

    Hồn Trương Ba khước từ xác hàng thịt là để giữ sự cao cả của tinh thần: "Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn".

      Hồn Trương Ba khước từ sự sống do Đế Thích ban cho là vì: "Không thể bên trong một một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi toàn vẹn".

      Và cũng vì Đế Thích giúp hồn Trương Ba không phải hoàn toàn hồn nhiên mà có mục đích. Trước hết là vì các tiên trên trời sai nên ông ta cố sửa sai và nếu hồn Trương Ba chết đi thì ý nghĩa sống của ông ta với tư cách là một tiên cờ vô địch sẽ không còn ai biết đến nữa: "Nhờ ông đánh cờ với tôi, người trên trời dưới đất mới biết tôi cao cờ như thế nào! Ngoài ông ra, không ai dám đọ cờ với tôi. Ông chính là lẽ tồn tại của tôi".

phân tích ngôn ngữ kịch trong hồn trương ba da hàng thịt

     Hồn Trương Ba không chấp nhận luận thuyết đó và khẳng định nếu như có còn sống, thì hồn cũng sẽ không đánh cờ với Đế Thích nữa: "Đánh cờ với ông chán lắm! Không có gì chán bằng đánh cờ với tiên!". Quả là một chân lí! Có nhiều người biết nhưng thật hiếm người có đủ can đảm để nói ra.

      Ngôn ngữ kịch luôn có xu hướng đi vào chiều sâu của triết lí. Nhưng triết lí có tính gợi mở, tính hạ bệ, lột mặt nạ, giải thiêng thần thánh mà mục đích cuối cùng của nó là nhằm tôn vinh con người với những khát vọng, mơ ước rất đời thường. Tính chất giải thiêng này là sản phẩm của tư duy hậu hiện đại. Có thể Lưu Quang Vũ chưa tiếp cận với lí thuyết nhưng bằng trực cảm thiên tài của một nhà văn, ông đã đi đúng con đường văn chương nhân loại lựa chọn.

     Trong truyện dân gian, cốt truyện hồn Trương Ba còn hàm chứa tiếng cười. Trong kịch Lưu Quang Vũ, tiếng cười đó dường như biến mất, hoặc nếu có thì cũng đã bị đổi sắc thái, chuyển thành tiếng cười của cái bi hài trái khoáy. Sau khi nghe hồn Trương Ba đòi được chết, lập luận về mục đích đánh cờ và tuyên bố không đánh cờ với mình, Đế Thích thốt lên: "Con người hạ giới các ông thật kì lạ". Câu nói này không chỉ cười Đế Thích mê cờ đến mức xem đánh cờ là lẽ sống tối thượng của đời mình mà còn cười lũ người hạ giới không dám dâng hiến hết đời mình cho một mục đích, một môn nghệ thuật mình hằng yêu thích. Đây là dạng tiếng cười đa trị. Có thể cười bất kì đối tượng nào miễn kẻ đó có khả năng tư duy.

       Ngôn ngữ dụ dỗ là của xác hàng thịt, của Đế Thích. Lập luận của họ cuộc đời vốn thế thì ta nên sống như thế. Điển hình là câu nói của xác hàng thịt: "Hai ta đã hòa hợp với nhau làm một rồi". Như thế cái tốt đã tốt rồi cái xấu đã xấu rồi việc gì phải bận tâm, cứ thế mà sống. Cùng luận điệu này, Đề Thích nâng cấp sự giả dối từ trần gian lên đến thiên đình: "Ở bên ngoài, tôi đâu có được sống theo những điều tôi nghĩ bên trong. Mà cả Ngọc Hoàng nữa, chính người lắm khi cũng phải khuôn ép mình cho xứng đáng với danh vị Ngọc Hoàng. Dưới đất, trên trời đều như thế cả, nữa là ông". Dễ hiểu, trong cái thế giới mà sự giả dối bủa vây mù mịt ấy, một con người chống lại sự giả dối như hồn Trương Ba thì chỉ còn cách phải chọn cái chết mà thôi. Quả thật là vô cùng bi đát cho kiếp nhân sinh!

     Đối thoại kịch gợi mở nhiều thông điệp vừa trực tiếp vừa ngầm ẩn. Ngôn ngữ kịch âm vang nhiều giọng điệu và luôn ở trong thế lưỡng diện. Đế Thích vừa đúng vừa sai lầm khi quan niệm: sự sống là quan trọng, là cao cả. Vì thế ông mới tiếp tục gợi ý để hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tị. Hồn Trương Ba thì lại khác, cuộc sống có ý nghĩa với ông la fkhi được sống với chính bản thân mình, không thể nhờ hồn của mình vào thân xác người khác, Ông muốn được toàn vẹn.

      Khát vọng của hồn Trương Ba là khát vọng vươn đến cái chân thực và toàn vẹn tuyệt đối và sẵn sàng chấp nhận cái chết để bảo toàn, để vươn đến cái tuyệt đối. Ở góc độ này, hồn Trương Ba đứng cao hơn cả Đế Thích bởi đã dũng cảm nói lên tiếng nói bảo vệ chân lí cao quý của con người: sự trung thực, bảo vệ sự trọn vẹn nhân cách, trọn vẹn giá trị nhân sinh. Bằng cái chết của mình, hồn Trương Ba trở nên bất tử. Đấy là một nghịch lí, nhưng đấy cũng chính là con đường phục hưng của những giá trị nhân văn..

>>> XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

trình bày ý kiến về căn bênh lười biếng

Trình bày ý kiến về căn bệnh lười biếng | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) – Trình bày ý kiến của anh (chị) về căn bênh …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *