Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân Tích Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều Trong Truyện Kiều | Văn Mẫu

Phân Tích Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều Trong Truyện Kiều | Văn Mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Em hãy Phân tích đoạn trích Chị em Thúy Kiều (Bài làm của học sinh Nguyễn Hương Ly)

Đề bàiPhân Tích Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều Trong Truyện Kiều

BÀI LÀM

     Miêu tả nhân vật là một trong những thành công lớn nhất của Nguyễn Du trong Truyện Kiều. Đoạn trích Chị em Thúy Kiều nằm ở phần đầu của tác phẩm thể hiện rõ nhất tài năng ấy của tác giả. Đoạn trích đã giới thiệu được về gia cảnh và khắc họa chân dung nhân vật chị em Thúy Kiều.

     Búp pháp nghệ thuật chủ yếu của Truyện Kiều là bút pháp cổ điển. Tả cảnh, tả người phần lớn là theo lối ước lệ, nhưng ở một số phương diện, thiên tài Nguyễn Du đã vượt lên trên khuôn mẫu cổ điển để tạo nên những chân dung nhân vật sinh động, đa dạng.

phan tich doan trich chi em thuy kieu
Phân Tích Đoạn Trích Chị Em Thúy Kiều Trong Truyện Kiều | Văn Mẫu

    Trước hết, hãy xem bố cục của đoạn thơ, ngược lên bốn câu thơ trước của đoạn trích: 

Loading...

Có nhà viên ngoại họ Vương

Gia tư nghĩ cũng thường thường bậc trung

Một trai con thứ rốt lòng

Vương Quan là chữ, nối dòng nho gia

    Trình tự giới thiệu này mang tính cổ điển: trước hết là nói về người chủ gia đình “viên ngoại họ Vương”. Sau đó là đến cậu con trai út, tuy là thứ ba nhưng lại là người nối dõi tông đường sau này. Hai cô chị được nói sau cùng:

Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

    Trong hai cô, Thúy Kiều là chị nên được giới thiệu trước. Trình tự giới thiệu các nhân vật trong gia đình Kiều hoàn toàn theo đúng trậ tự lễ nghi phong kiến. Nhưng khi đi vào miêu tả chi tiết chân dung thì Nguyễn Du lại tả cô em Thúy Vân trước. Trong 16 câu đặc tả hai chị em, Thúy VÂn được dành cho 4 câu, lại chỉ tả về sắc chứ không nói đến tài. Số 12 câu dành cho Kiều, lại được phân chia như sau: sắc 4 câu, tài 8 câu. Điều đó không chỉ cho thấy vị trí nhân vật trung tâm của tác phẩm là kiều mà còn cho thấy điều quan trọng hàng đầu trong việc khắc họa nhân vật là làm nổi rõ những đường nét, máu ắc đậm nhạt của nhân vật.

    Vẻ đẹp của Thúy Vân, Thúy Kiều đều là vẻ đẹp hoàn thiện, hoàn mĩ, được miêu tả trong cốt cách và trong phẩm cách của nhân vật. Ở đó, những hình tượng thiên nhiên mang tính ước lệ mai, tuyết, trăng, hoa, mây, thu thủy, xuân sơn gợi lên vẻ đẹp trắng trong, rực rỡ, vĩnh hằng: những công thức, khuôn mẫu quen thuộc khuôn trăng, nét ngài, hoa cười, ngọc thốt,… tạo nên những ẩn dụ, và những tiểu đối được sử dụng dày đặc “mai cốt cách – tuyết tinh thần, khuôn trăng đầy đặn – nét ngài nở nang, hoa cười – ngọc thốt, mây thua nước tóc – tuyết nhường màu da, làn thu thủy – nét xuân sơn, hoa ghen thua thắm – liễu hờn kém xanh,…”thể hiện bút pháp tuyệt đối hóa, lí tưởng hóa nhân vật. Thúy Vân, Thúy Kiều là những nhân vật lí tưởng “mười phân vẹn mười” của Nguyễn Du. Ông cũng sử dụng bút pháp này đối với những nhân vật chính diện trong Truyện Kiều như Kim Trọng, Từ Hải.

     Nguyễn Du rất khéo léo trong lựa chọn các chi tiết tả. Khi miêu tả Thúy Vân, ông viết: 

Vân xem trang trong khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang.
Hoa cười ngóc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc , tuyết nhường màu da

     Vân với vẻ đẹp đoan trang của thiếu nữ thời xưa. Mặt đầy đặn, tròn như trăng rằm,lông mài sắc nét đậm như con ngài, miệng cười tươi thắm như hoa, làn da trắng mịn như tuyết, tóc bồng bềnh mượt như mây. Bằng nghệ thuật ẩn dụ kết hợp so sánh, sử dụng các hình ảnh thiên nhiên như: “trăng, con ngài, hoa, mây, tuyết” làm cho vẻ đẹp của Vân hiện lên sống động chân thật với tất cả những nét đẹp tự nhiên, ta cảm nhận được qua những nét khắc họa của tác giả, Vân là một người con gái đoan trang, phúc hậu, thùy mị, nết na. Đặc biệt vẻ đẹp đó tạo sự hài hòa với thiên nhiên đất trời: “mây thua” “tuyết nhường” biểu thị thái độ nhường nhịn chấp nhận của thiên nhiên trước vẻ đẹp của nàng. Nhìn vào vẻ đẹp của Thúy Vân, cho ta một dự cảm về một tương lai số phận bình yên tốt đẹp sẽ đến với nàng.
     Nếu Thúy Vân với những nét đẹp phúc hậu cao quý thì vẻ đẹp của Thúy Kiều càng vượt trội cả sắc lẫn tài qua 12 câu đặc tả Kiều với 4 câu khắc họa chân dung:

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thủy nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm, liều hờn kém xanh

     Trong xã hội cũ, người ta luôn quan niệm rằng thiên nhiên là chuẩn mực của cái đẹp, con người thường được so sánh với thiên nhiên, hoặc hiện lên qua các hình ảnh ước lệ tượng trưng. Tác giả có dụng ý miêu tả Vân trước , khéo léo sử dụng thủ pháp đòn bẩy làm nổi bật vẻ đẹp của Kiều. Nếu Thúy Vân với vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu thì Thúy Kiều lại sắc sảo mặn mà, vẹn toàn cả tài lẫn sắc. Vẻ đẹp của Kiều được khắc họa một cách chấm phá chứ không miêu ta toàn diện như Vân, đó là cách tạo điểm nhấn rõ rệt. Qua đôi mắt trong trẻo , dịu dàng như hồ nước mùa thu, đôi mày sắc nét tươi mới như nét núi mùa xuân. Một hình ảnh ước lệ quen thuộc kết hợp với so sánh ẩn dụ đã khắc họa chân dung Thúy Kiều đẹp hoàn hảo. Vẻ đẹp khiến cho “ hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh” . “ ghen” “hờn” là các động từ chỉ sự ghen ghét , đố kị, nó mang một sắc thái mạnh biểu thị thái độ ghen tức của thiên nhiên đối với vẻ đẹp của Thúy Kiều, vẻ đẹp làm thành nghiêng nước mất, tiềm tàng tai họa. Và đằng sau sự nổi giận của tạo hóa ấy sẽ là sự trả thù theo quy luật tự nhiên: “ trời xanh quen thói, má hồng đánh ghen”

     Nếu như ở Thúy Vân, tác giả chỉ dừng ở việc miêu tả sắc đẹp thì ở Thúy Kiều hội tụ cả sắc lẫn tài:

Sắc đành đòi một , tài đành hoạ hai

     Tác giả ngợi ca Thúy Kiều là một người thiếu nữ đẹp tuyệt trần , không những thế tài năng của nàng xuất sắc đến nỗi trên đời này phải chăng có người thứ hai sánh bằng:

Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
Cung thương lầu bậc ngũ âm ,
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
Khúc nhà tay lựa nên chương.

     Như vậy, về sắc thì đành chỉ có một mình Thúy Kiều về tài thì may ra, họa hoằn lắm mới có người thứ hai. Thứ nhất là trí thông minh sẵn có do tạo hóa ban tặng:

Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm
Cung thương lầu bậc ngũ âm ,
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương .
Khúc nhà tay lựa nên chương .

     Chuẩn mực về sự tài giỏi ngày xưa hội tụ: cầm , kì, thi, họa thì Thúy Kiều đủ cả, không những biết mà còn đạt đến trình độ khiến người khác phải nể phục. Trong đó, nàng đặc biệt nổi trội về “ cầm”. Cung đàn được vang lên bởi một người thiếu nữ đa sầu đa cảm, có lẽ bản nhạc mà nàng Kiều sáng tác ở tuổi thanh xuân lại là một thiên bạc mênh, dự báo trước một tương lai không chút êm đềm:

Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân
     Thông minh, sắc sảo, mặn mà là những yếu tố tại nên con người Thúy Kiều. Những yếu tố ấy liên quan chặt chẽ với nhau. Nó tạo nên diện mạo, tính cách, bộ mặt tinh thần của Kiều, nó quyết định số phận của nàng trong cuộc đời. Thiên nhiên và tạo hóa sẽ ghen ghét, sẽ hờn giận trước một nàng Kiều tài sắc vẹn toàn như thế. Đúng hơn là cái xã hội xấu xa, thối nát vốn luôn thù địch với tài năng và sắc đẹp quyết không thể chấp nhận, không thể dung tha một con người như thế.
Khép lại đoạn trích, Nguyễn Du một lần nữa tái hiện của sống êm ả, ngày qua ngày của hai chị em Thúy Vân và Thúy Kiều
Phong lưu rất mực hồng quần ,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cặp kê ,
Em đềm trướng rủ màn che .
Tường đông ong bướm đi về mặc ai
     Mặc dù đã đến tuổi búi tóc cài trâm, có thể lấy chồng nhưng Thúy Vân và Thúy Kiều vẫn sống hòa thuận, vui vẻ trong cảnh trướng rủ màn che, không tơ tưởng đến những kẻ đi tìm tình yêu, đi ve vãn con gái như ong bướm tìm hoa. Chính những nét hồn nhiên, trong sáng, thơ ngây đã nuôi dưỡng, bồi đắp cho sự hình thành – phát triển nhân cách và ý thức làm người cao cả của hai chị em sau này, đặc biệt là Thúy Kiều.
     Tóm lại, bằng những tài năng độc đáo của mình, đại thi  hào Nguyễn Du đã vẽ nên bức chân dung chị em Thúy Kiều thật đặc sắc. Đó là một bức họa bằng thơ rất hay, rất đẹp.
Spread the love
Loading...

Check Also

nghị luận về lòng tự trọng

Suy nghĩ về lòng tự trọng | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Suy nghĩ về lòng tự trọng (Bài làm của học …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *