Home / SOẠN VĂN / Soạn văn lớp 9 / Phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân | Văn mâu

Phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân | Văn mâu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong hai bài thơ Chiều tối và Lai Tân.(Bài làm của học sinh Tuyết Nhung)

Đề bàiPhân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong hai bài thơ Chiều tối và Lai Tân

BÀI LÀM:

    Chiều tối Lai Tân là hai bài thơ được rút ra trong tập Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh. Cả hai bài thơ đều được sáng tác trong những tháng đầu khi Bác bị cầm tù. Đó là khoảng thời gian vô cùng cực khổ mà Người phải trải qua “sống khác loài người vừa bốn tháng/tiều tụy còn hơn mười năm trời.” Thế nhưng Người vẫn làm thơ, tự vực dậy chính bản thân mình mạnh mẽ sống qua ngày tháng giam cầm mất tự do. Từ đó hai tác phẩm Chiều tối Lai Tân đã cho thấy rõ chân dung tinh thần Hồ Chí Minh.

      Trong bài thơ Chiều tối ta bắt gặp một tâm hồn nhạy cảm với thiên nhiên, với cuộc sống con người bên ngoài cánh cửa giam cầm sự tự do. Bài thơ sáng tác trong hoàn cảng Bác phải đi chuyển ngục. Mỗi lần chuyển ngục đều rất cực khổ, đường xá xa xôi, người thì mất tự do mệt mỏi và có phần chán ngấy cảng tù ngục.

Loading...

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không.

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.

       Buổi chiều là lúc con người ta trở về nhà sau ngà làm việc mệt mỏi, đoàn tụ với gia đình. Hình ảnh cánh chim trong bài thơ cũng mang ý nghĩa tương tự như thế. Đến cả những con vật cũng có thể tự do bay nhảy rồi đem đến quay trở lại nhà nhưng Bác của chúng ta lại phải chịu cảnh cầm chân chốn lao tù, ljai đang lúc chuyển ngục vất vả, mệt mỏi sao kể hết. Thế nhưng người không hề than phiền, thở dài. Người quan sát cuộc sống của sinh vật, chuyển động của thiên nhiên, con người. Có đám mây lẻ loi đơn độc giữa bầu trời đương ngả chiều tối  được Người nhắc đến. “Cô vân” – chữ cô trong từ cô đơn gợi lên nét u sầu thoáng qua trong hồn thơ. Qủa đúng là “người buồn có cảnh có vui đâu bao giờ”. Cảm nhận của Người rất tinh tế với cái đẹp của thiên nhiên nhưng bởi khi con người ta mất đi tự do thì có lẽ niềm vui trước cảnh đẹp đã giảm bớt đi mấy phần.  Ngắm cảnh vật, nhà thơ lại ngắm người . Cô sơn nữ đang xay ngô bên bếp lửa rực hồng. Con người lao động chăm chỉ cần mẫn thu hút ánh nhìn thi nhân. Vẻ đẹp lao động không chỉ đẹp mà còn đáng quý. Bởi trong hoàn cảnh đất nước khó khăn thì còn gì hơn lao động cống hiến phục vụ cho công cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc.

phân tích chân dung tinh thần Hồ Chí Minh trong Chiều tối và Lai Tân

      Từ Chiều tối ta thấy được phong thái ung dung của Hồ Chí Minh. Người quê đi gông cùm, quên nỗi đau thân xác mà ngẩng đầu nhìn chim, ngắm mây. Đặc biệt người quan tâm đến đời sống sinh hoạt của người dân. Đó không chỉ là tâm hồn yêu thiên nhiên, nhạy cảm trước vẻ đẹp thiên mà còn là một tâm hồn lạc quan, luôn hướng đến tương lai. Hình ảnh sơn nữ xay ngô có lẽ đã gợi cho nhiều liên tưởng nhất về suy nghĩ lúc bấy giờ của Người. Người sống vì nhân dân, chiến đấu cho dân đọc lập hòa bình, đến trong thơ còn xuyến xao tình cảm âm thầm gửi gắm.

       Đến với Lai Tân ta cũng có những nét vẽ mới vẻ về chân dung tinh thần của Hồ Chí Minh. Đó là một người dí dỏm sắc sảo lột trần sự thật thối nát trong ngục tù. 

Giam phòng ban trưởng thiên thiên đổ

Cảnh trưởng tham thôn phạm giải tiền

Huyện trưởng thiêu đăng biện công sự

Lai Tân y cựu thái bình yên .

       Ban trưởng nhà lao chuyên đánh bạc. Đánh bạc là phạm pháp, đánh bạc ở ngoài quan bắt tôi thế mà trong tù đánh bạc được công khai nên chủ ngục đánh bạc nhiều hơn ai hết. Bọn quan coi ngục đã coi thường luật pháp.Cảnh sát trưởng bắt người vô tội để họ chạy vạy, lo lót, xin xỏ. Huyện trưởng chong đèn làm việc thâu đêm. Chong đèn ở đay không phải đèn thắng sáng mà là ánh đèn từ đền cầy thuốc phiện. Hắn có làm gì đâu, chẳng qua là đang sa đọa nhưng Bác lại cố ý dùng phép chơi chữ càng tăng thêm nét biểu cảm coi thường, mỉa mai người là quan chức nhà nước. Phép liệt kê quan chức từ nhỏ đến lớn và phép tăng tiến cho thấy phạm vi hiện thực được mở rộng dần theo từng cấp bậc, chức càng cao càng hủ bại. Phép điệu cú cho thấy công việc của bọn họ khá nhịp nhàng, rành rạch và bức tranh hiện lên sinh động như màn kịch câm. Cái bất thường được lặp đi lặp lại hóa ra bình thường, ở Lai Tân cái thối nát đến cực đại trở thành sự thường, thành nền nếp quy củ hẳn hoi, họ rất khéo léo che đậy nên cuộc sống vẫn yên ổn. Lời thơ dí dỏm nhưng lại ngụ ý bóc trần sự thật, phê phán lũ quan coi ngục lộng quyền hành đổi trắng thay đen, ham vui của lạ, vật chất. Người mỉa mai xã hội thời Tưởng Giới Thach đã bị bào mòn nhân cách con người, sống hưởng hoan lạc chẳng rõ trắng đen.

      Hồ Chí minh hiện lên với bản lĩnh kiên cường, có tinh thần đấu tranh đả kích mạnh mẽ đối với kẻ thù. Sự đời có phức tạp và nhiều thứ oái oăm, bởi thế mà câu thơ tưởng như vui vẻ khen ngợi công việc của kẻ làm quan nhưng hóa ra lại ngậm đầy vị châm biếm, nực cười. Người đã quên đi hoàn cảnh tù ngục của mình mà gián tiếp vạch trần bộ mặt của quan lại và hiện thực đen tối của xã hội.

       Chiều tối Lai Tân đều là hai tác phẩm tiêu biểu trong cuốn Nhật kí trong tù được viết theo thể thơ tứ tuyệt. Do đó mà ý thơ ngắn ngọn , xúc tích, cô đọng cảm xúc của thi nhân đồng thời ý thơ rất mở cho người đọc tự tìm hiểu, suy ngẫm. Mỗi bài thơ thể hiện những khía cạnh khác nhau của Hồ Chí Minh, bổ sung, góp phần hoàn thiện bức chân dung tượng đài lí tưởng của nhân dân Việt Nam. Đó là bản lĩnh phi thường, sự kiên cường bất khuất đấu, sự dí dỏm, hài hước mà châm biếm sâu xa, sắc sảo khó lường.

>>> XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

Soạn bài Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ bài thơ

Soạn bài luyện tập làm bài nghị luận về tác phẩm truyện | Làm văn mẫu

     (Soạn văn lớp 9) – Em hãy soạn bài Luyện tập làm bài nghị luận …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *