Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân Tích Bài Thơ Viếng Lăng Bác Của Viễn Phương | Văn Lớp 9

Phân Tích Bài Thơ Viếng Lăng Bác Của Viễn Phương | Văn Lớp 9

(Văn mẫu lớp 9) – Em hãy phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương (Bài làm của học sinh Phương Hoa)

Đề bàiPhân Tích Bài Thơ Viếng Lăng Bác Của Viễn Phương.

BÀI LÀM

Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà

Miền Nam thương Bác nỗi thương cha

     Nỗi mong chờ và ước ao của đồng bào Miền Nam được Bác vào thăm không còn nữa. Người đã ra đi mãi để lại bao niềm nuối tiếc trong lòng mỗi người dân Nam bộ nói riêng và nhân dân cả nước nói chung. Viễn Phương đã thay mặt nhân dân cả nước bày tỏ tình cảm của mình qua bài thơ Viếng lăng Bác. Đúng như nhà thơ đã chia sẻ cùng bạn đọc, bài thơ thật giản dị: "Bởi tôi nghĩ, Bác của chúng ta vốn rất giản dị".

Loading...

      Là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng Văn nghệ giải phóng Miền nam thời kì chống Mĩ, thơ Viễn Phương nhỏ nhẹ giàu tình cảm và rất thơ mộng. Bài thơ Viếng lăng Bác được sáng tác năm 1976 khi đất nước vừa thống nhất, lăng Chủ tịch vừa được khánh thành. Bài thơ được in trong tập "Như mây mùa xuân". Nói về bài thơ này, nhà thơ Viễn Phương viết: "Khi Bác còn sống, nhân dân miền Nam mong muốn đất nước giải phóng để đón Bác vào thăm. Nhưng rồi, ước mơ ấy không được toại nguyện. Khi miền Nam giải phóng, mọi người đều muốn ra thăm miền Bắc, viếng lăng Bác. Năm 1976, tôi ra Hà Nội, được đến viếng Bác. Sáng hôm ấy mưa phùn, Hà Nội lây phây trong gió rét, tôi nối vào dòng người vào lăng Bác… Tôi không cầm nổi nước mắt. Ra khỏi lăng, tôi đi như người mộng du, và tứ thơ tự nhiên bật ra:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát"

phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

 

      Câu thơ đầu tiên giới thiệu với chúng ta về việc nhà thơ ra viếng lăng Bác. Câu thơ mang tính tự sự, giản dị như câu nói bình thường. Lời thơ giản dị, bởi Bác Hồ của chúng ta vốn giản dị. Người ghét sự cầu kì, làm dáng. Giản dị, trong sáng, sâu sắc cũng là điều bao trùm thơ Bác. Trong niềm xúc động được ra thăm lăng Bác, nhà thơ Vễn Phương đã xưng hô với Bác là con. lời xưng hô thân mật, gần gũi, cảm động. Tác giả coi mình là con xa cách lâu ngày mới được gặp lại người cha già của dân tộc. Nếu như nhan đề của bài thơ là Viếng lăng Bác thì câu thơ mở đầu lại là thăm lăng Bác. Viếng tức là chia buồn với thân nhân người đã mất, còn Thăm là gặp gỡ trò chuyện với người đang sống. Nhan đề bài thơ thể hiện sự trang trọng và khẳng định sự thật Bác đã ra đi. Còn câu thơ đầu dùng từ thăm ngụ ý nói giảm đi, Bác như còn sống mãi với nhân dân Việt Nam. 

     Trong dòng người viếng lăng Bác, hình ảnh đầu tiên mà nhà thơ quan sát và cảm nhận được là hình ảnh hàng tre bát ngát trong sương sớm. Hình ảnh này giúp người đọc liên tưởng tới hàng tre xanh xanh, đến sức sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam. Vì, đã từ lâu hình ảnh hàng tre là biểu tượng cho làng quê, cho con người dân tộc Việt Nam kiên cường, bền bỉ. Trong khung cảnh này, nhà thơ đã vô cùng xúc động trước cảnh hàng tre đứng thẳng hàng trong sương sớm, pha lẫn tâm trạng náo nức xếp hàng chờ mong vào thăm làng Bác.

      Viễn Phương mang một trái tim yêu thương và ngưỡng mộ với chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông đã mượn hình ảnh mặt trời, biểu tượng cho hình ảnh Bác Hồ luôn sống mãi, trường tồn với đất nước:

"Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân."

      Hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời thiên nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng "Ngày ngày… đi qua trên lăng", và "Một mặt trời trong lăng rất đỏ"- hình ảnh Bác Hồ vĩ đại. Màu sắc "rất đỏ"  làm cho câu thơ có hình ảnh đẹp gây ấn tượng sâu xa hơn, nói lên tư tưởng cách mạng và lòng yêu nước nồng nàn của Bác. Ở câu thơ thứ hai mặt trời là hình ảnh ẩn dụ, sự vĩ đại của Bác như mặt trời chiếu sáng cho con đường giải phóng dân tộc, đem lại sức sống mới cho dân tộc Việt Nam. Thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với Bác. Bên cạnh đó, hình ảnh "kết tràng hoa dâng bảy chín mùa xuân" cũng là một hình ảnh ẩn dụ, gây ấn tượng mạnh. Tràng hoa chính là tấm lòng thành kính của nhân dân dành cho Bác.

     Bốn câu thơ xen lẫn tả thực và ẩn dụ, nhịp điệu chậm rãi như mô phỏng nhịp điệu trang nghiêm tiến dần từng bước của đoàn người đi vào lăng viếng Bác. Nhịp điệu thơ đã thể hiện rõ những xúc động và suy tưởng sâu lắng của nhà thơ.

"Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền"

     Theo sự vận động của mạch thơ, người đọc dường như cũng đang được theo dòng người vào thăm lăng Bác. Nếu như ở ngoài lăng là hình ảnh hàng tre xanh đang ngày ngày canh giấc ngủ cho người, thì ở bên trong lăng, Bác đang nằm đấy với "giấc ngủ bình yên". Cảnh trong lăng được miêu tả thật đẹp, với ánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo của không gian được tác giả miêu tả chính xác, tinh tế, thể hiện một khung cảnh trang nghiêm, yên tĩnh nơi Bác nằm  nghỉ. Và khi vào trong lăng nhìn thấy Bác nhà thơ liên tưởng đến vầng trăng. Hình ảnh vầng trăng gợi cho ta nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Bác. Hai câu thơ vừa miêu tả cảnh thực, vừa gửi gắm lòng kính yêu vô hạn của tác giả đối với Bác.

     Trước cảnh tượng đó tâm trạng , cảm xúc của nhà thơ được diễn tả cụ thể qua hai câu thơ tiếp theo:

"Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim."

      Nhìn Bác ngủ ở đấy thật bình yên, nhưng có một sự thật dù đau lòng cách mấy ta vẫn phải chấp nhận: Bác đã thật sự ra đi mãi mãi. Tuy lí trí đã nhận thức Bác vẫn còn sống mãi với non sông đất nước nhưng tình cảm thì không thể không đau xót vì sự ra đi của Người. Một từ “nhói” của nhà thơ nói hộ ta nỗi đau đớn, nỗi đau vượt lên mọi lí lẽ, mọi lập luận lí trí. Nhà thơ đau xót trước sự thực Bác đã đi xa.

      Khổ thơ cuối nói lên tâm trạng của nhà thơ nói riêng và của những người con miền Nam nói chung khi ra khỏi lăng nghĩ đến ngày trở về miền Nam. Nhà thơ đã phải thốt lên:

"Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này…"

      Ngày mai phải rời xa Bác rồi. Một tiếng “thương của miền Nam” lại vang lên, gợi về miền đất xa xôi của Tổ quốc, một nơi từng có vị trí sâu sắc trong trái tim người. Một tiếng “thương” ấy là yêu, là biết ơn, là kính trọng cuộc đời cao thượng, vĩ đại của Người. Đó là tiếng thương của nỗi đau xót khi mất Bác. Thương Bác lắm, nước mắt trào ra, thật đúng là tình thương của người Việt Nam, vô bờ bến và rất thật.

 

     Cùng với nỗi niềm yêu thương vô hạn, tác giả nói lên muôn vàn lời tự nguyện. Điệp ngữ “muốn làm” khẳng định mạnh mẽ những ước nguyện ấy. Ước chi ta có thể biến hình thành những gì thân yêu quanh nơi Bác ngủ để mãi mãi được chiêm ngưỡng Bác, cuộc đời và tâm hồn của Bác, để bày tỏ lòng ta với Bác. Một con chim nhỏ góp tiếng hót làm vui những bình minh của Bác, một đóa hoa góp mùi hương làm thơm không gian quanh Bác hay một cây tre trong hàng tre xanh xanh VN tỏa bóng mát dịu dàng quê hương của Bác, tất cả đều làm Bác vui và ngủ an giấc hơn. Đây cũng chính là nguyện ước chân thành, sâu sắc của hàng triệu con tim người Việt sau một lần ra thăm lăng Bác. Bác ơi! Bác hãy ngủ lại bình yên nhé, chúng cháu về miền Nam tiếp tục xây dựng Tổ quốc từ nền móng Bác đã tạo ra đây! Câu thơ trầm xuống để kết thùc, ngừng lặng hòan toàn.

      Viếng lăng Bác có giọng điệu trang nghiêm, sâu lắng, vừa tha thiết, đau xót, tự hào, phù hợp với nội dung cảm xúc của bài thơ. Bài thơ có sự sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh thơ, kết hợp cả hình ảnh thực hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng có ý nghĩa khái quát và giá trị biểu cảm cao. Bên cạnh đó, nhà thơ đã lựa chọn ngôn ngữ biểu cảm, sử dụng các ẩn dụ, điệp từ có hiệu quả nghệ thuật. Bài thơ đã thể hiện một cách sinh động, tinh tế tâm trạng vô cùng xúc động của một người con từ chiến trường miền Nam được ra viếng Bác. Đặc biệt, thể hiện được tấm lòng thành kính thiêng liêng trước công lao vĩ đại và tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Người, nỗi đau xót tột cùng của nhân dân ta nói chung, của tác giả nói riêng khi Bác không còn nữa.

      Bài thơ khép lại, nhưng tình cảm của Viễn Phương, của những người con miền Nam với Bác vẫn luôn lung linh qua từng câu chữ.

>>>XEM THÊM

Spread the love
Loading...

Check Also

nghị luận về lòng tự trọng

Suy nghĩ về lòng tự trọng | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 9) – Suy nghĩ về lòng tự trọng (Bài làm của học …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *