Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân tích bài thơ vào nhà ngục quảng đông cảm tác | Phan Bội Châu

Phân tích bài thơ vào nhà ngục quảng đông cảm tác | Phan Bội Châu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác của Phan Bội Châu

(Bài làm của học sinh Nguyễn Quỳnh Lưu)

Đề bài: Phân tích bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác của Phan Bội Châu.

BÀI LÀM

      Văn học Việt Nam đầu thế kỉ XX có những bước phát triển mới với nhiều hoạt động sôi nổi phong phú. Tiên phong trong phong trào văn học thời kì này là các nhà Nho yêu nước tham gia phong trào cách mạng. Những tác phẩm của họ đã thể hiện sâu sắc lòng yêu nước, ý chí đấu tranh để giải phóng dân tộc, phát triển đất nước. Tác phẩm của họ còn khắc họa hình tượng người chiến sĩ yêu nước trong hoàn cảnh tù đày gian khổ nhưng vẫn hiên ngang, giữ vững ý chiến kiên định với khí phách hào hùng. Tiêu biểu trong số đó là bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác của Phan Bội Châu.

Loading...

Phân tích bài thơ vào nhà ngục quảng đông cảm tác

      Phan Bội Châu (1867 – 1940) tên thuở nhỏ là Phan Văn San, tên hiệu là Sào Nam, người làng Đan Nhiệm, nay là xã Nam Hoà, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Là nhà yêu nước, nhà cách mạng lớn nhất của dân tộc ta trong vòng 25 năm đầu thế kỉ XX. Từng xuất dương sang Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan để mưu đồ sự nghiệp cứu nước….Phan Bội Châu cũng là nhà văn, nhà thơ lớn… Ông đã từng bị thực dân Pháp kết án tử hình vắng mặt từ năm 1912. Cho nên, khi bị bọn quân phiệt ở Quảng Đông bắt giam, biết chúng có ý định trao trả mình cho Pháp, ông nghĩ rằng mình khó có thể thoát chết. Bởi thế ngay trong những ngày đầu vào ngục (năm 1914) Phan Bội Châu đã viết tác phẩm “Ngục trung thư” nhằm để lại một bức thư tuyệt mệnh, tâm huyết cho đồng bào đồng chí. Bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác Phan Bội Châu nói là làm ra để tự an ủi mình. Ông kể lại rằng: Khi làm xong bài thơ, ông đã “ngâm nga lớn tiếng rồi cười vang động cả 4 vách, hầu như không biết thân mình đang bị nhốt trong ngục”.

       Đây là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Hai câu vào bài thể hiện ngay khẩu khí của bậc anh hùng:

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu

Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

      Đối với Phan Bội Châu, đấng nam nhi sinh ra trên đời này phải làm việc lớn, phải gánh vác trọng trách của đất nước, vì nhân dân mà phấn đấu và cố gắng hết mình. Phan Bội Châu xem việc ở tù như việc đi mỏi chân thì ngồi nghỉ. Tâm thế rất điềm tĩnh, không hề nao núng và lo sợ. Đây chính là nhân cách và phẩm giá của một anh hùng trong thiên hạ.Người chí sỹ vẫn tự nhận thấy mình vẫn « hào kiệt » và « phong lưu », vẫn có thẻ dời non lấp biển, có thể đi khắp năm châu nên chỉ một phút sa cơ như thế này sẽ không bao giờ làm giảm chí lớn. Ở tù không phải là việc gì đó lớn lao, không cần phải bận tâm quá nhiều, coi như sa cơ lỡ bước một lúc, coi như đây là thời gian đẻ nghỉ ngơi, để có thể bàn mưu tính nghiệp lớn sau này. Hai câu thơ hoàn toàn đối lập nhau nhưng lại hỗ trợ nhau làm nổi bật hình ảnh người chí sỹ yêu nước có tâm thế vững vàng.

      Chỉ có một ý chí kiên định, một bản lĩnh vững vàng thì mới dám coi thường gian khổ nơi chốn tù đày, coi ở tù như một chuyện bình thường, là chốn trú ngụ khi đường đời mệt mỏi. Từ suy nghĩ ấy đã toát lên tư thế của người chiến sĩ cách mạng, họ không bị phụ thuộc mà vẫn làm chủ bản thân mình, sự nghiệp cách mạng vẫn được họ theo đuổi cho dù có trắc trở, gian truân. Coi những thử thách của nhà tù là cơ hội cho người chiến sĩ rèn luyện bản thân, biến nhà tù thành nơi học tập, thể hiện khí phách của người làm trai.

       Hai câu tiếp theo, Phan Bội Châu nhìn lại cuộc đời mình ở hiện tại và ở quá khứ với một tư thế bình tĩnh :

Đã khách không nhà trong bốn biển

Lại người có tội giữa năm châu

      Khác với giọng điệu vui đùa như ở hai câu trên, ở hai câu thơ này là giọng điệu trầm lắng. Tác giả như đang cố diễn tả mỗi nỗi đau khó có thể kìm nén. Nhà thơ đã cực tả nỗi phiêu bạt lênh đênh không một mái ấm gia đình và còn là đối tượng bị truy nã. Cực khổ về vật chất, đắng cay về tinh thần bởi nhiều năm xuất dương, bôn ba khắp nơi, không mái ấm gia đình lại còn luôn bị truy nã, không lúc nào yên ổn. Qua hai câu thơ này, chúng ta thấy cuộc đời hoạt động cách mạng của người chiến sĩ Phan Bội Châu là một cuộc đời bôn ba, đầy sóng gió, bất trắc. Thực tế là từ năm 1905 đến khi bị bắt là 1914, Phan Bội Châu đã phải sống gần 10 năm trời lưu lạc: khi thì ở Nhật, khi Trung Quốc, khi Xiêm…10 năm không một mái ấm gia đình cộng với sự săn đuổi của kẻ thù, dù ở đâu ông cũng là đối tượng bị truy bắt, nhất là cảnh ngộ éo le lúc này: đang đội trên đầu 1 bản án tử hình.

      Vậy, đây là nột lời than thân chăng? Một người đã có thể coi thường hiểm nguy đến thế, một người ngay từ lúc dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng đã tự nguyện gắn cuộc đời mình với sự tồn vong của đất nước như cụ Phan "Nong sông đã chết sống thêm nhục" con người ấy đâu cần than cho số phận cá nhân của mình! Tình cảnh một dân tộc mất nước lúc này cũng nào có khác gì! Gắn liền sóng gió của cuộc đời riêng với tình cảnh chung của đất nước, của nhân dân, câu thơ giúp ta cảm nhận đầy đủ hơn tầm vóc lớn lao phi thường của người tù yêu nước. Đó cũng là nỗi đau lớn lao trong tâm hồn bậc anh hùng.

      Hai câu 5, 6 trong phần luận thể hiện niềm tự hào về tài kinh bang tế thế (bồ kinh tế) giúp nước giúp dân, làm nên sự nghiệp lớn. Mối thù đối với lũ thực dân cướp nước và bọn phong kiến tay sai (cuộc oán thù) không bao giờ nguôi, quyết cười tan, rửa sạch:

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng cười tan cuộc oán thù

     Các từ ngữ hình ảnh: Bủa tay ôm chặt, mở miệng cười tan nói lên một tư thế hào hùng, một quyết tâm sắt đá không gì lay chuyển nổi, sẵn sàng xả thân vì một lý tưởng cách mạng cao cả: giúp đời, cứu nước. Nghệ thuật đối làm cho giọng thơ thêm đĩnh đạc hào hùng. Hình ảnh kỳ vĩ, các động từ gợi tả, (ôm chặt, cười tan) cùng với lối nói khoa trương đã dựng nên một trang anh hùng hào kiệt trong cảnh tù đày nguy hiểm vẫn lạc quan, bất khuất. 

     Hai câu thơ kết bài khẳng định tư thế hiên ngang của con người đứng cao hơn cái chết, khẳng định ý chí thép gang mà kẻ thù không thể nào bẻ gãy:

Thân ấy vẫn còn, còn sự nghiệp
Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

     Con người ấy còn sống là còn chiến đấu, còn tin tưởng vào sự nghiệp chính nghĩa của mình, vì thế mà không sợ bất kì một thử thách gian nan nào. 

     Cách lặp từ "còn" ở giữa câu thơ buộc người đọc phải ngắt nhịp một cách mạnh mẽ, làm cho lời nói trở nên dõng dạc, dứt khoát, tăng ý khẳng định cho câu thơ. Lời thơ mạnh mẽ, dứt khoát, dõng dạc thể hiện khí phách ngang tàng, niềm lạc quan tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng- Vào sự nghiệp chính nghĩa của mình, không sợ bất kì một hiểm nguy, thử thách nào….

      Tóm lại, bằng giọng điệu hào hùng, có sức lôi cuốn mạnh mẽ, bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác là bức chân dung tự hoạ về con người và tinh thần của Phan Bội Châu với phong thái ung dung đường hoàng và khí phách kiên cường bất khuất vượt lên trên cảnh tù ngục khốc liệt để tự an ủi mình; giữ vững lí tưởng, niềm tin và khát vọng cứu nước, cứu dân. Cụ Phan là một tấm gương sáng để chúng ta noi theo.

>>>XEM THÊM : 

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *