Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân Tích Bài Thơ Đi Đường Của Hồ Chí Minh | Văn Mẫu Lớp 8

Phân Tích Bài Thơ Đi Đường Của Hồ Chí Minh | Văn Mẫu Lớp 8

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh (Bài làm của học sinh Hà Phương Anh)

Đề bài: Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh

phan tich bai tho di duong
Phân Tích Bài Thơ Đi Đường Của Hồ Chí Minh | Văn Mẫu Lớp 8

 BÀI LÀM

      Đi đường là bài thơ số 30 thuộc thể thơ thất ngôn tứ tuyệt trong “Nhật kí trong tù”. Lúc bấy giờ, Hồ Chí Minh đã bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giải lui giải tới qua nhiều nhà tù trên tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Bài thơ Tẩu lộ  là tâm sự của người đã trải qua bao cay đắng thử thách nặng nề trong cuộc đời bôn ba tìm đường cứu nước đầy truân chuyên.

       Bài thơ diễn tả nỗi gian lao của người đi đường, đặc biệt là đường núi (ở đây lại là con đường giải tù) và ý chí vượt lên trên hoàn cảnh tù đày trước những chặng đường đời đầy khó khăn thử thách để chiến thắng. Bài thơ bộc lộ một phong thái tuyệt đẹp của con người khi đã chiếm được những “đỉnh cao” của cuộc đời trong tư thế hài hòa với thiên nhiên, đất trời, với vũ trụ bao la, hàm chứa một triết lí sâu xa về nhân sinh quan của những con người có tầm vóc cao cả.

      Nguyên tác chữ Hán của bài thơ:

Loading...

“Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
Trùng san chi ngoại hựu trùng san;
Trùng san đăng đáo cao phong hậu,
Vạn lí dư đồ cố miện gian.”

      Nam Trân đã dịch thành thơ lục bát:

“Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;

Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”.

     Nguyên tác bài thơ chữ Hán làm theo thể thất ngôn tứ tuyệt. Dịch thành thơ lục bát, phải chăng phần nào làm giảm bớt âm điệu rắn chắc của bài thơ? Câu đầu tiên, như một lời khẳng định, suy ngẫm bằng sự trải nghiệm thấm thía của chính người đi đường về nỗi nhọc nhằn trên con đường giải tù vô hạn:

“Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;”

        Với nhà thơ, con đường được nói tới còn là con đường cách mạng vô cùng nguy hiểm: “Là gươm kề tận cổ, súng kề tai – Là thân sống chỉ coi còn một nửa” (“Trâng trối – Tố Hữu). Hình ảnh con đường được miêu tả bằng điệp ngữ “trùng san” đã làm nổi bật khó khăn, thử thách chồng chất, người đi đường luôn luôn đối diện với bao gian khổ. Câu thơ chữ Hán không hề có chữ “cao”‘, dịch giả đã thêm vào.

         Hai câu thơ đầu về mặt văn chương chữ nghĩa không có gì mới. Ý niệm: “hành lộ nan” đã xuất hiện trong cổ văn hơn nghìn năm về trước. Thế nhưng vần thơ Hồ Chí Minh thể hiện những suy nghĩ của một con người “ba mươi năm ấy chân không nghỉ” (Tố Hữu), để tìm đường cứu nước. Con đường mà người chiến sĩ ấy đã vượt qua đâu chỉ có “Núi cao rồi lại núi cao trập trùng” mà còn đầy phong ba bão táp, trải dài trải rộng khắp bốn biển năm châu:

“Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể

 Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi

Những đất tự do, những trời nô lệ

Những con đường cách mạng đang tìm đi…”.

                         (Người đi tìm hình của nước)

      Người xưa có nhắc: “Đọc sách người ấy, đọc thơ người ấy, phải biết con người ấy” là thế. Trong thời gian mười bốn tháng bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam cầm trái phép, Bác Hồ thường xuyên bị giải từ nhà lao này đến nhà lao khác khắp mười ba huyện của tỉnh Quảng Tây. Tay bị cùm, chân bị xích, đi trong sương gió lạnh buốt thấu xương hay trong nắng trưa đổ lửa. Vượt dốc, băng đèo, lội suối… với những khó khăn thử thách nhiều lúc tưởng như quá sức chịu đựng của con người. Từ thực tế đó, tác giả khái quát thành chuyện đi đường.

       Hai câu cuối cấu trúc theo mối quan hệ điều kiện – hệ quả. Khi đã chiếm lĩnh được đỉnh cao chót vót (cao phong hậu) thì muôn dặm nước non (vạn lí dư đồ) thu cả vào tầm mắt:

“Trùng san đăng đáo cao phong hậu
Vạn lí dư đồ cố miện gian.”

Dịch thơ:

“Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”.

    Đến đây thì mọi gian lao, vất vả đã khép lại; kết quả, phần thưởng xứng đáng mở ra. Leo lên đến tận cùng, đứng trên đỉnh núi cao nhất (cao phong), phóng tầm mắt ra xa, không những tầm nhìn mở rộng mà cả trí óc, tấm lòng, cuộc đời cũng mở rộng. Con người đã đến đích sau cuộc hành trình muôn vàn gian khổ. Âm hưởng câu thơ cuối ngân vang thể hiện niềm lạc quan vô hạn trước tương lai tươi đẹp. Cảnh muôn trùng nước non giờ đây đã nằm gọn trong tầm mắt người đi đường sau bao nhiêu gian lao, vất vả. Bài thơ kết thúc và chúng ta thấy được niềm vui, niềm kiêu hãnh to lớn của người đi đường.

    Vậy là nỗi gian lao của người đi đường núi dù có chồng chất, triền miên nhưng không phải là bất tận, và tất cả hành trình vô vàn gian nan ấy không phải là vô nghĩa, mà trái lại, có trải qua chặng đường dài gian lao thì mới tới đích, càng nhiều gian lao thì càng gần tới đích, thắng lợi càng lớn. Việc đi đường núi hiển nhiên là thế mà con đường cách mạng cũng như con đường đời cũng là thế.

    Muốn vượt qua các lớp núi lên đỉnh cao chót vót thì phải có quyết tâm và nghị lực lớn. Chỉ có thế mới giành được thắng lợi vẻ vang, thu được kết quả tốt đẹp. Câu thơ Hồ Chí Minh hàm chứa bài học quyết tâm vượt khó, nêu cao ý chí và nghị lực trong cuộc sống để giành thắng lợi. Bài học Đi đường thật là vô giá đối với bất cứ ai.

        Nhật kí trong tù có nhiều bài thơ viết về đề tài đi đường như Thế lộ nan, Tẩu lộ, Lộ thượng,… Đó là những vần thơ giàu chất trí tuệ, mang ý vị triết lí, được đúc kết từ máu và nước mắt:

“Núi cao gặp hổ mà vô sự,

Đường phẳng gặp người bị tổng lao”.

“Xử thế từ xưa không phải dễ,

Mà nay, xứ thế khó khăn hơn”.

                      (Đường đời hiểm trở)

      Bài thơ Đi đường cho ta bài học về đường đời nhiều khó khăn nguy hiểm, bài học về quyết tâm, vượt khó, vươn lên giành thắng lợi trên con đường đời. Mỗi cuộc đời là một trăm năm, ai cũng phải một trăm năm đi đường. Có con đường lao động mưu sinh, có con đường công danh lập nghiệp. Tuổi trẻ còn có con đường học tập. Bài thơ Đi đường trở thành hành trang cho mỗi chúng ta sức mạnh để vươn lên thực hiện ước mơ của mình.

>> XEM THÊM: Phân Tích Bài Thơ Chiều Tối

>> XEM THÊM: Phân tích bài thơ tức cảnh Pác Bó

>> XEM THÊM: Phân tích bài thơ Ngắm trăng

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *