Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân Tích Bài Thơ Đập Đá Ở Côn Lôn Của Phan Châu Trinh |Văn Mẫu 8

Phân Tích Bài Thơ Đập Đá Ở Côn Lôn Của Phan Châu Trinh |Văn Mẫu 8

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích bài thơ Đập đá ở Côn Lôn của Phan Châu Trinh (Bài làm của học sinh Đỗ Hương)

Đề bàiPhân Tích Bài Thơ Đập Đá Ở Côn Lôn Của Phan Châu Trinh Ngữ Văn Lớp 8

phan tich bai tho dap da o con lon
Phân Tích Bài Thơ Đập Đá Ở Côn Lôn Của Phan Châu Trinh |Văn Mẫu 8

BÀI LÀM

     Phan Chu Trinh là một tấm gương sáng trong phong trào Duy Tân đầu thế kỷ 20. Ông là một nhà nho yêu nước có nhiều suy nghĩ tiến bộ. Có thể xem ông là người có tư tưởng dân chủ sớm nhất trong số các nhà nho yêu nước tiến bộ đầu thế kỷ. Cũng giống như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh là một nhà chí sĩ yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản, đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc . Cuộc đời cách mạng của ông cũng gặp rất nhiều khó khăn thử thách, trong hoàn cảnh bị bắt và giam cầm trong tù ngục ông vẫn giữ vững ý chí và tinh thần đấu tranh cách mạng của mình. Bài thơ Đập đá ở côn lôn đã thể hiện rõ tinh thần ấy của ông.

     Phan Chu Trinh xuất thân nhà nho nhưng ông có nguyện vọng vượt phá những khuôn khổ lạc hậu của nho giáo, ông chính là người góp phần giấy lên phong trào cách mạng sôi nổi ở nước ta mấy chục năm đầu thế kỷ XX. Năm 1908 Phan Chu Trinh bị khép tội xúi giục nhân dân nổi loạn trong phong trào chống thuế ở Trung Kỳ nên bị bắt đày ra côn đảo. bài thơ Đập đá ở côn lôn làm trong lúc ông cùng các tù nhân khách bị bắt lao động khổ sai.

    Côn Lôn hay còn gọi là Côn Đảo là một hòn đảo nhỏ nằm ở miền đông nam nước ta, cách bờ biển vũng tàu hơn 100km. nơi đây được thực dân Pháp chọn xây dựng hệ thống nhà tù kiên cố để giam giữ và đầy ải những tù nhân yêu nước của ta. Tuy nhiên với Phan Chu Trinh, ông coi côn lôn là trường học thiên nhiên, là nơi rèn luyện ý chí, nên đấng nam nhi ở thế kỷ XX không thể không nếm biết.

Loading...

     Bài thơ Đập đá ở côn lôn được sáng tác bằng thể thơ thất ngôn bát cú đường luật, bao gồm 4 phần: đề, thực, luận, kết; bài thơ gồm hai phần: bốn câu đầu là bức chân dung người tù cách mạng, bốn câu sau là cảm xúc, suy nghĩ của tác giả.

     Mở đầu bài thơ, tác giả viết: 

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

     Bốn câu thơ không có một chút bóng dáng của một kẻ tù đày, mà ngược lại, là tư thế hiên ngang cửa một con người đầy đủ ý thức về mình, làm trai, trong thời ấy. Trong quan niệm thời trung đại, chí nam nhi – chí làm trai là người đàn ông có Tài, có Tâm, có Chí, có khát vọng để theo đuổi và thực hiện đến cùng những ước mơ, hoài bão:

-“Đã sinh làm trai thì cũng phải khác đời”

                                   (Phan Bội Châu)

-“Làm trai cho đáng nên trai

Phú xuân đã trải, đồng nai đã từng”

                                            (Ca dao)

“Chí làm trai nam bắc đông tây

Cho thỏa sức vẫy vùng trong bốn bể”

                             (Nguyễn Công Trứ)

-“Làm trai phải lạ ở trên đời

Há để càn khôn tự chuyển dời”

                                              (Phan Bội Châu)

     Trong quan niệm nhân sinh truyền thống, chí làm trai thể hiện lòng kiêu hãnh, là ý chí tự khẳng định mình, là khát vọng hành động mãnh liệt. “Chí làm trai” được khắc họa trong thơ Phan Châu Trinh rất đặc sắc. Đó là đấng nam đường hoàng “đứng giữa” đất trời Côn Lôn, “đứng giữa” biển rộng non cao, đội trời đạp đất, tư thế hiên ngang, sừng sững, mang một vẻ đẹp hùng tráng.

     Bốn câu thơ miêu tả miêu tả công việc khai thác đá ở những vùng núi ngoài côn đảo với hoàn cảnh hết sức khó khăn, chỉ có những dụng cụ thô sơ như búa, có khi phải dùng tay, tính chất công việc vô cùng nặng nhọc và nguy hiểm. Công việc đập đá ở đây chính là làm cho lở núi non, đánh tan năm bảy đống, đập bể mấy trăm hòn. Những hành động đó đã khắc họa nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng với những hành động mạnh mẽ, phi thường. Vậy nhưng, bài thơ không chỉ đơn thuần nói về công việc đập đá. Đằng sau lớp nghĩa tả thực ấy còn có lớp nghĩa hàm ẩn khác. Đá tượng trưng cho những khó khăn, ngáng trở mà con người phải khắc phục. Nó cũng tượng trưng cho lũ bè giặc ngoại xâm đang hoành hành trên đất nước ta. Dù hoàn cảnh có khó khăn, thiếu thốn như thế nào thì Phan Chu Trinh và các chiến sĩ cách mạng cũng sẽ sẵn sàng đập tan bè lũ đó với  tư thế hiên ngang, bất khuất. Và để làm nổi bật lớp nghĩa tượng trung, tác giả đã sử dụng những thủ pháp khoa trương, phóng đại. Bằng biện pháp nghệ thuật đó, người chiến sĩ cách mạng được khắc họa thật đẹp. Về tư thế: hiên ngang “đứng giữa” trời đất Côn Lôn; về hành động: quả quyết, mạnh mẽ “xách búa”, “đánh tan”, “ra tay”, “đập bể”; về ý chí: Ý chí ghê gớm “làm cho lở núi non”. Nhà thơ còn sử dụng các động từ mạnh; nhịp thơ khẩn trương, gấp gáp. Qua đó, khắc họa được bức tượng đài uy nghi về con người anh hùng với khí phách hiên ngang, lẫm liệt, sừng sững giữa đất trời. 

     Nếu như bốn câu thơ đầu tác giả tập trung vào bức chân dung của người tù cách mạng giữa trời đất Côn Lôn thì những câu thơ sau tác giả lại đi sâu bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của mình:

Xách búa đánh tan năm bảy đống

Ra tay đập bể mấy trăm hon

      Hai từ đứng giữa biểu thị một tư thế hiên ngang, bất khuất trước quân thù. Câu thơ thứ hai thể hiện chí khí kiên cường trước cảnh đày đọa của quân thù. Các động từ đánh tan, đập bể vừa tả thực sức mạnh đập đá, vừa thể hiện một quyết tâm, một ý chí căm thù giặc. Đó là quyết tâm phá tan cảnh ngục tù, lật đổ ách thống trị của bọn thực dân tàn bạo. Câu thứ ba và thứ tư đối nhau làm cho lời thơ thêm mạnh mẽ, các số từ trong câu đã tạo nên vẻ đa nghĩa cho.bài thơ:

     Cá tính mạnh mẽ, hiên ngang của người chiến sỹ ấy không chỉ dừng lại ở đó mà còn được tác giả tái hiện qua khí phách:

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi

Mưa nắng càng bền dạ sắt son

     Giữa nơi đất khách quê người, tù ải khổ sai, hứng chịu sự giận giữ của thiên nhiên nhưng người tù vẫn hiên ngang, không hề sợ hãi. Ngược lại dù nắng mưa thì nó càng khiến cho “bền dạ sắt son”. Một ý chí, nghị lực đáng khâm phục và ngưỡng mộ. Hình ảnh mưa nắng hoàn toàn đối lập với hình ảnh người chiến sỹ cách mạng có lẽ là dụng ý nghệ thuật của tác giả.

 

     Và bài thơ khép lại bằng một hình ảnh hào hùng, kiên cường hơn nữa:

Những kẻ vá trời khi lỡ bước

Gian nan chi kể việc con con

     Mạch thơ khoa trương dường như kết đọng lại ở hai câu kết. Nhà thơ ngầm ví việc mưu đồ sự nghiệp cứu nước cũng giống như việc Nữ Oa tạo lập vũ trụ, không phải ai cũng tin sức người có thẻ làm được.  và việc mình lỡ bước phải vào tù, đi làm lao dịch khổ sai cũng là việc con con, bé xíu, có đáng kể gì. Thực ra thì bản án mà Phan Chu Trinh phải chịu và hoàn cảnh khắc nghiệt mà ông phải đang phải chịu đựng đâu phải là việc con con, có điều, đặt bên cái chí lớn, gan to ấy thì quả nó chẳng có gì đáng kể.

     Qua bài thơ Đập đá ở Côn Lôn, tác giả muốn gửi gắm tới độc giả hình ảnh của người anh hùng không chịu khuất phục trước hoàn cảnh, luôn giữ vững niềm tin và ý chí chiến đấu sắt son. Đó là một hình ảnh đẹp, một tấm gương sáng ngời cho mọi thế hệ trẻ noi theo.

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *