Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân Tích Bài Bàn Luận Về Phép Học Lớp 8 | La Sơn Phu Tử

Phân Tích Bài Bàn Luận Về Phép Học Lớp 8 | La Sơn Phu Tử

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy phân tích văn bản Bàn luận về phép học của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp (Bài làm của học sinh)

Đề bàiPhân Tích Bài Bàn Luận Về Phép Học Lớp 8 của La Sơn Phu Tử.

phan tich bai ban luan ve phep hoc
Phân Tích Bài Bàn Luận Về Phép Học Lớp 8 | La Sơn Phu Tử

BÀI LÀM

     Nguyễn Thiếp (l723-1804) là nhà văn hoá lớn của Việt Nam, bậc thầy hiền sĩ thức thời, danh tiết thanh cao, biết người và biết mình. Người được Hoàng đế Quang Trung ba lần mời ra giúp sức. Người được chúa Trịnh Sâm, vua Gia Long và các sĩ phu đương thời nể trọng. Ông được người đương thời gọi một cách kính trọng là La Sơn Phu Tử. Nguyễn Thiếp là người “thiên tư sáng suốt, học rộng hiểu sâu”, từng đỗ đạt và làm quan dưới triều Lê, nhưng sau đó vì bất bình nên cáo quan về dạy học. Văn bản Bàn luận về phép học là một trong những tác phẩm thể hiện tài năng của ông.

     Bàn luận về phép học là đoạn văn trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung vào tháng 8.1791. Lúc bấy giờ Nguyễn Thiếp đang làm Viện trưởng viện Sùng Chính, phụ trách việc biên soạn sách và xây dựng Trung đô Phượng Hoàng Nghệ An, một công việc vô cùng to lớn và hết sức nặng nề. Bài tấu này thể hiện cái tâm của Nguyễn Thiếp đối việc chấn hưng nền quốc học, nền giáo dục nước nhà, nhằm mở mang dân trí, đào tạo nhân tài cho đất nước.

     Tấu là một loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị thường được viết bằng văn xuôi, văn vần, văn biền ngẫu. Bài tấu này đã nêu lên mục đích, tác dụng của việc học chân chính: Học để làm người, để góp phần xây dựng đất nước. Muốn học tốt cần có phương pháp học đúng đắn. Bài tấu cho ta thấy Nguyễn Thiếp chính là một nhà nho lão thành có học vấn rộng góp phần vào việc xây dựng, phát triển văn hoá, giáo dục.

Loading...

     Trong phần mở đầu, La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp nêu mục đích quan trọng của việc học bằng các nhắc lại câu cổ ngữ: “Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”. Vậy mục đích học là biết “lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người”. Nói cách khác, học để mở mang trí tuệ và bồi bổ đạo đức. Đạo mà Nguyễn Thiếp nói đến là đạo làm người. Tác giả lấy mục đích cao cả của việc học để soi chiếu vào thực tế; từ đó phê phán những biểu hiện lệch lạc, sai trái trong đường lối giáo dục đương thời đã gây ra những tác hại to lớn cho quốc gia, dân tộc: “Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền. Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương, ngũ thường. Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy”. Ông than phiền “nén chính học đã bị thất truyền”. Có biết bao tệ lậu đáng chê trách như “đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi”, coi thường đạo lí “không còn biết đến tam cương, ngũ thường”. Nhà dột từ nóc: “Chúa trọng nịnh thần”. Ví dụ. cuối thời Lé – Trịnh, tệ nạn buỏn quan bán tước hoành hành. Sử sách cho biết: năm 1750, đời vua Lê Hiển Tông, vì Nhà nước thiếu tiền, đã đặt ra lệ thu tiền thông kinh: hè ai nộp ba quan thì được đi thi hương, không phải sát hạch. Thành ra những người làm ruộng, đi buôn, ai cũng nộp quyển vào thi; rồi người thì dùng sách, kẻ thì thuê người làm bài; kẻ thuê học mười người không được một (theo Dương Quảng Hàm). Song trong thời kì đen lối, loạn lạc ấy, Nguyền Thiếp vô cùng đau buồn, thở than: “Nước mất nhà lan đều do những điều tệ hại ấy”. Nguyễn Thiếp đã có một cách nói trầm tĩnh, ôn hòa mà sâu sắc.
     Ngày nay chúng ta coi lối học hình thức ấy là học vẹt, học để đối phó, thực chất chẳng tiếp thu được bao nhiêu kiến thức. Thuộc bài là yếu tố rất cần trong học tập nhưng điều cốt yếu phải hiểu nội dung, bản chất của vấn đề, từ đó có cách suy nghĩ, cảm nhận, sáng tạo riêng.

     Sau khi phê phán những biểu hiện tiêu cực trong nhận thức về việc học, Nguyễn Thiếp đã nêu ra quan điểm và phương pháp học tập đúng đắn. 

     Theo ông, trước tiên việc học phải phổ biến rộng rãi. Triều đình nên tạo dựng thêm trường lớp ở khắp nơi, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người học tập: “Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tùy đâu tiện đấy mà đi học”.

     Về phép dạy và phép học, Nguyễn Thiếp đề nghị là “nhất định theo Chu Tử“. Chu Tử (Chu Hi) là nhà nho, nhà triết học và cũng là nhà giáo dục học nổi tiếng thời Nam Tống. Chu Tử chủ trương học theo cấp, lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc, để lấy kiến thức cơ bản, sau đó mới học chuyên sâu. Sách học thì “tứ thư” gồm luận Luận ngữ, Mạnh Tử, Đại học, Trung dung; “ngũ kinh” là năm cuốn sách kinh điển của Nho giáo, gồm Kinh dịch, Kinh thư, Kinh thi, Kinh lễ, Kinh Xuân Thu và “chư sử” là những cuốn sách viết về lịch sử nổi tiếng. Tức là về trình tự học cũng như ta học chứ vậy, phải đi từ thấp tới cao từ nhỏ tới lớn. phải biết được những chữ cái có trong bảng thì mới mong học được thành những chữ ghép vào với nhau: “Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc. Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử. Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm”.

     Có thể hiểu rằng muốn học rộng thì trước tiên phải học được những cái cơ sở cái nền tảng thì mới có thể mong làm cho kiến thức của mình sâu rộng và giúp ích cho đất nước được. không những thế tác giả chỉ ra việc học và việc hành phải đi đôi gắn kết với nhau, học trước rồi hành sau không thể bỏ được nếu muốn học thành tài.Còn cách học thì “Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm”, nghĩa là học để nhớ và để ứng dụng. Muốn dễ nhớ và nhớ lâu thì đọc, tìm hiểu nhiều rồi đức kết lại cho thật ngắn gọn để tùy nghi ứng xử trong đời sống hằng ngày. Nội dung của học tập chính là tam cương, ngũ thường, tứ thư, ngữ kinh và chư sử mà Nguyễn Thiếp đã đề ra.

 

      Và với phương pháp học tập đó, trước khi kết thúc bản tấu trình, Nguyễn Thiếp đã nêu kết quả tất yếu nếu nhà vua chân hưng và phát triển việc học hành: “Đạo học thành người thì tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị”. Đó là kết quả tốt đẹp của việc trị nước an dân của triều đình biết xây dựng nền tảng làm người cho mỗi công dân bằng công việc giáo dục.

     Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng dạy: “Học để hành, học với hành phải đi đôi. Học mà không hành thì học vô ích, hành mà không học thì hành không trôi chảy”. Học kết hợp với hành, không chỉ đúng với thời xưa mà còn đúng với cả ngày nay và mai sau. Lời dạy của Nguyễn Thiếp quả thật đầy ý nghĩa.

     Tóm lại, với trí tuệ thông minh, sáng suốt của mình La Sơn Phu Tử đã đem đến cho người đọc một cái nhìn đúng đắn về phép học. Bài tấu Bàn luận về phép học với nhũng ý kiến của tiên sinh về mục đích học tập, phương pháp học tập rất đúng đắn tiến bộ, về nội dung học tập, ý kiến của tiên sinh chưa vượt qua được hạn chế của lịch sử và thời đại. Có điều nhiệt tâm của La Sơn phu tử đối với nước, với dân, đối với sự nghiệp trồng người đã để lại nhiều ngưỡng mộ cho hậu thế.

Spread the love
Loading...

Check Also

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu

Cảm nhận của em về bài thơ khi con tu hú của tố hữu | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 8) – Em hãy nêu cảm nhận về bài thơ Khi con tu hú …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *