Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa trong hai khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh   

Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa trong hai khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh   

(Văn mẫu lớp 9) – Em nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa trong hai khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh (Bài làm của học sinh Tuệ Lâm)

Đề bàiCảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa trong hai khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

BÀI LÀM:

       Hữu Thỉnh trước khi là nhà thơ, đã là một người lính sống và chiến đấu gian khổ trong cuộc kháng chiến của dân tộc. Và nhà thơ, người lính ấy có một tâm hồn, một sự cảm nhận vô cùng tinh tế. Ông cảm nhận được cả gì tưởng chừng như là vô hình nhất. Bài thơ Sang thu đã thể hiện rõ nét điều đó. Bài thơ không tả mùa thu mà tả cái khoảnh khắc chuyển giao thời gian từ hạ sang thu và phải có một tâm hồn tinh tế mới có thể cảm nhận được điều đó.

       Bài thơ rút trong tập Từ chiến hào đến thành phố ( 1991). Toàn bài gồm  ba khổ thơ, diễn tả nhữnh biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt của đất trời, những nghĩ suy của lòng người qua những cảm nhận tinh tế, những hình ảnh đẹp và giàu sức gợi cảm. Sang thu là một bài thơ trữ tình, cả bài là những quan sát, cảm nhận của tác giả về thiên nhiên vào thu – từng khổ đều nối tiếp nhau bộc lộ cảm xúc ấy. Hai khổ thơ đầu bài thơ là vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa:

Loading...

Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa trong hai khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

      Thiên nhiên chuyển mình sang thu được bắt đầu từ những tín hiệu như phả, gió se, sương chùng chình. Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên chuyển mình sang thu từ các giác quan: khứu giác, xúc giác, thị giác. Tất cả các giác quan như: khứu giác (mùi hương ổi), xúc giác (gió se), thị giác (sương chùng chình) đều mách bảo thu về. Hương ổi lan vào không gian phả vào gió se. Sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng chuyển động chầm chậm nơi đầu thôn ngõ xóm. Có thể nói hình hảnh "gió se" và "sương" là hai hình ảnh quen thuộc, là tín hiệu của mùa thu được nói nhiều trong thơ ca. Thế nhưng mùi "hương ổi" là một hình ảnh mới mẻ mà đến thơ Hữu Thỉnh mới có. Nhà thơ dùng động từ "phả" để đột ngột, bất ngờ. Một chữ “phả” kia đủ gợi hương thơm như sánh lại. Nó sánh bởi vì hương đậm một phần, sánh còn bởi tại hơi gió se. Hương thơm luồn vào trong gió được tinh lọc, được cô đặc thêm. Gió mùa thu hào phóng đem chia hương mùa thu bấy giờ là hương ổi chín tới khắp nơi. Hình ảnh "sương" cũng được tác giả miêu tả thật độc đáo với phép nhân hóa: "sương chùng chình". Chùng chình là cố ý chậm lại, nó là từ láy gợi hình, tác giả nhân hoá làn sư­ơng bay qua ngõ nhà có vẻ như­ chậm hơn đây là những dấu hiệu đặc tr­ưng của mùa thu đến. đấy là những tín hiệu của mùa thu. Và khi nhận ra những tín hiệu ấy, cảm xúc của thi nhân thế nào? Cảm xúc ấy được thể hiện qua hai từ "bỗng" và "hình như". Từ "bỗng" thể hiện sự đột ngột, bất ngờ; từ "hình như­" thể hiện sự ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng. Phút giây giao mùa của thiên nhiên ấy tác giả cảm nhận đ­ược như­ng vẫn có tâm trạng ngỡ ngàng. Mùa thu sang ở đây còn bộc lộ nét sang thu trong hồn ng­ười.

        Khổ thơ thứ nhất đã thể hiện bức tranh giao mùa nồng nàn hơi ấm làng quê trong cảm nhận ngỡ ngàng của tác giả. Bức tranh thiên nhiên quê hương mang vẻ đẹp chân thực, quen thuộc, bình dị, đơn sơ nhưng dường như trở nên kết đọng hơn, bừng lên khác lạ qua các tín hiệu chuyển mùa từ mơ hồ đến rõ nét: Từ hương ổi chín đến làn sương ngoài ngõ, ngọn gió se lạnh, xa nữa là dòng sông, cánh chim, áng mây…Từ những hình ảnh đó, đoạn thơ đã vẽ lại hình ảnh thiên nhiên làng quê Bắc bộ khi thu về.

         Đến khổ thơ thứ hai dường như tín hiệu của mùa thu trở nên rõ nét hơn:

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

        Sau phút ngỡ ngàng khi cảm nhận thu về còn mơ hồ, chưa rõ, nhà thơ tiếp tục với miêu tả những hình ảnh thiên nhiên thể hiện nét riêng của mùa thu. Đó là hình ảnh: dòng sông, cánh chim, đám mây, bầu trời. Trong hai câu thơ đầu của khổ thơ, Hữu Thỉnh đã xây dựng hai hình ảnh đối lập, với  hai từ láy và biện pháp nhân hoá. Dòng sông trôi một cách thanh thản gợi lên vẻ êm dịu của bức tranh thiên nhiên, ngược lại những cánh chim bắt đầu vội vã ở buổi hoàng hôn.

        Ở khổ 2 thiên nhiên được quan sát ở một không gian rộng lớn hơn, nhiều tầng bậc hơn. Bức tranh thu từ những gì vô hình (hương, gió), từ nhỏ hẹp (ngõ) chuyển sang những nét hữu hình, cụ thể (sông, chim, mây) với một không gian vừa dài rộng, vừa cao vời. Người đọc thích thú với cấu trúc đối tụ nhiên chặt chẽ và tuyệt vời như trong thơ cổ:

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

        Dòng sông không cuồn cuộn dữ dội và gấp gáp như trong những ngày mưa lũ mùa hạ. Sông êm ả, dềnh dàng sông đang lắng lại, đang trầm xuống trong lững lờ như ngẫm nghĩ suy tư. Tương phản với sông chim lại bắt đầu vội vã. Hơi thu lạnh làm cho chúng phải khẩn trương chuẩn bị cho chuyến bay tránh rét. Trong khi từ “vội vã” đối rất đẹp với từ “dềnh dàng” thì ta cũng cần chú ý từ “bắt đầu” rất độc đáo ở đây. Bắt đầu vội vã thôi chứ chưa phải là đang vội vã. Phải tinh tế lắm mới có thể nhận ra sự bắt đầu này trong những cánh chim bay.

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa trong hai khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

       Đây là một hình ảnh đẹp đặc sắc của bài thơ với sự liên tưởng hư ảo bay bổng. Dù có sự vội vã của chim (cái vội vã mới chớm, mới bắt đầu) không khí thu vẫn là không khí thư thái, lắng đọng, chậm rãi, lâng lâng. Vì thế mà đám mây mùa hạ mới thảnh thơi duyên dáng vắt nửa mình sang thu. “Đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu" là một liên t­ưởng sáng tạo, thú vị, chính hình ảnh mùa thu nối mùa hạ bởi những đám mây lững lờ cũng dềnh dàng, chùng chình trên tầng không làm cho ng­ười đọc cảm nhận được cả không gian và thời gian chuyển mùa thật đẹp. Đám mây như một dải lụa, như một tấm khăn voan của người thiếu nữ trên bầu trời nửa đang còn là mùa hạ, nửa đã nghiêng về mùa thu. Nếu ở khổ thơ thứ nhất, còn phải có một cái ngõ thực cho sương đi qua để gợi đến cái ngõ ảo nối giữa hai mùa, thì ở đây chỉ cần một áng mây bâng khuâng mà có thể thấy bầu trời đang nhuốm nửa sắc thu. Hình ảnh mây là thực, nhưng cái ranh giới mùa là hư. Nó chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng lạ lùng của nhà thơ. Bầu trời một nửa thu. Đám mây mùa hạ đang nhuốm sắc thu. Đến một lúc nào đó nó bỗng ngỡ ngàng thấy đang bồng bềnh trong bầu trời thu trọn vẹn.

       Như vậy, qua phân tích trên, người đọc thấy được hai khổ thơ đầu rất đẹp về mặt tạo hình, rất tinh tế trong cảm nhận, như 2 cành biếc  của một cây thơ lạ.  Ở đây, đất trời biến chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt. Bức tranh đó đẹp hơn bởi thấm đượm cảm xúc xao xuyến, bâng khuâng của nhà thơ trước cảnh sắc thiên nhiên quê hương trong dòng chảy thời gian. Với các thi nhân mùa thu l­à dấu ấn của mình trong những vần thơ đ­ượm một vẻ trong trẻo: trong bài Tiếng Thu của L­ưu Trọng Lư­, chùm thơ Thu của Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, … đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp về mùa thu; đến lượt mình, Hữu Thỉnh  lại làm cho mùa thu có thêm h­ương sắc mới.

Spread the love
Loading...

Check Also

suy nghĩ về ý kiến thơ trước hết là cuộc đời sau đó mới là nghệ thuật

Suy nghĩ về ý kiến Thơ trước hết là cuộc đời sau đó mới là nghệ thuật | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy nêu suy nghĩ về ý kiến của nhà thơ, …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *